مزایای ثبت اختراع

حقوق ناشی از اختراع

اختراع همان طور که قبلا اشاره شد برخلاف آثار فکری و هنری، در قوانین کشورهای متمدن و صنعتی جهان ، وقتی از حمایت قانونی برخوردار خواهد شد که در مرجع صلاحیت دار به ثبت رسیده باشد.

گواهی ثبت اختراع

پس از به ثبت رسیدن اختراع، سندی به نام گواهی نامه اختراع صادر و به متقاضی تسلیم خواهد شد که دارنده آن می تواند از حقوق ناشی از آن به طور انحصاری بهره مند گردد.

در نظام حقوقی ایران طبق ماده 3قانون ثبت اختراعات:

گواهی نامه اختراع سندی است که اداره مالکیت صنعتی برای حمایت از اختراع صادر می کند ودارنده آن می تواند از حقوق انحصاری آن بهره مند شود.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ثبت اختراع به مقاله ی موسسه حقوقی پایش مراجعه نمایید.

حقوق ناشی از ثبت اختراع

حقوق ناشی از اختراع ثبت شده به دو دسته زیرقابل تقسیم است:

الف- حقوق مادی

ب- حقوق معنوی

الف- حقوق مادی

حقوق مادی ناشی از اختراع عبارت است از حق بهره برداری انحصاری به وسیله دارنده گواهی نامه اختراع از موضوع آن با انتقال حق مزبور به شخص دیگر به موجب قرارداد یا انتقال قهری آن به ورثه صاحب حق.

بند الف ماده 5قانون ثبت اختراع ایران می گوید:

« حقوق اختراع ثبت شده منحصراً به مخترع تعلق دارد».

انتقال حق ثبت اختراع - واگذاری اختراع

و در بند د همین ماده آمده است:

« حقوق ناشی از اختراع ثبت شده، قابل انتقال است ودر صورت فوت صاحب حق به ورثه او منتقل می شود»

در بند هـ ماده مذکور مقرر شده است:« در صورتی که اختراع ناشی از استخدام یا قرارداد باشد، حقوق مادی آن متعلق به کارفرما خواهد بود مگر آن که خلاف آن در قرارداد شرط شده باشد»

حقوق مادی ناشی از اختراع، شامل حق همه گونه بهره برداری قانونی از موضوع اختراع است وبدون اجازه صاحب گواهی نامه اختراع، اشخاص دیگر حق بهره برداری از آن را ندارند.

ماده15قانون جدید التصویب ثبت اختراعات در این خصوص می گوید:

مزایای ثبت اختراع

« حقوق ناشی از گواهی نامه اختراع به ترتیب زیراست:

الف- بهره برداری از اختراع ثبت شده در ایران توسط اشخاص غیر از مالک اختراع،مشروط به موافقت مالک آن است.

بهره برداری از اختراع ثبت شده به شرح آتی خواهد بود:

1. درصورتی که اختراع درخصوص فراورده باشد بهره برداری عبارت است از:

یک- ساخت، صادرات و واردات، عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فراورده

دو- ذخیره به قصد عرضه برای فروش، فروش یا استفاده از فراورده

2.در صورتی که موضوع اختراع فرایند باشد( روش و تکنیک) بهره برداری عبارت است از:

یک- استفاده از فرایند( روش یا تکنیک)

دو- انجام هریک از موارد در جزء (1) بند الف این ماده در خصوص کالاهایی که مستقمیاً از طریق این فرایند به دست می آید.

ب- مالک می تواند با رعایت بند (ج) این ماده و ماده17،علیه هر شخص که بدون اجازه او بهره برداری های مندرج در بند (الف) را انجام دهد وبه حق مخترع تعدی کند ویا عملی انجام دهد که ممکن است منجر به تعدی به حق مخترع شود، به دادگاه شکایت کند. مفاد بند ج ماده 15 و ماده17 قانون جدید، ناظر برمواردی است که مشمول حکم انحصاری حق اختراع نبوده یا جزء مستثنیات حقوق انحصاری صاحب گواهی نامه اختراع هستند که به شرح زیرمورد بحث قرار می گیرد.

ج- بند ج ماده 15قانون همان طور اشاره شد ناظر برمواردی است که از حد شمول انحصاری حقوق مادی ناشی از اختراع خارج هستند.

موارد بند ج ماده 15 مذکور،یعنی مستثنیات حقوق انحصاری صاحب گواهی نامه اختراع،عبارتند از:

1. بهره برداری از کالاهایی که توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار ایران عرضه می شود.

2. استفاده از وسایل موضوع اختراع در هواپیماها، وسایل نقلیه زمینی یا کشتی های سایر کشورها که به طور موقت با تصادفاً وارد حریم هوایی،مرزهای زمینی یا آب های کشور می شوند.

3. بهره برداری هایی که فقط با اهداف آزمایشی درباره اختراع ثبت شده انجام می شود.

4.بهره برداری توسط هر شخص که با حسن نیت قبل از تقاضای ثبت اختراع یا در مواقعی که حق تقدم تقاضا شده است ،قبل از تاریخ تقاضای حق تقدم همان اختراع، از اختراع استفاده می کرده یا اقدامات جدی و موثری جهت آماده شدن برای استفاده از آن درایران به عمل می آورده است.

شق 4بند ج ماده15 قانون جدید التصویب با صدر ماده2 همین قانون در تعارض است زیرا بهره برداری اشخاص ولو با حسن نیت و حتی بهره برداری به وسیله شخص مخترع سبب می شود که موضوع دیگر حاوی ابتکار جدید نباشد.

درماده 2 این قانون عنوان شده است :«اختراعی قابل ثبت است که حاوی ابتکار جدید.....باشد. ابتکار جدید عبارت است از آنچه که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته وبرای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و آشکار نباشد.»

بنابراین در صورتی که موضوع اختراع، قبل از تقاضای ثبت آن، به وسیله خود مخترع یا صاحب اختراع، مورد بهره برداری قرارگرفته باشد، به این معنی است که در فن یا صنعت قبلی وجود داشته وبرای استفاده کننده یا دارنده مهارت عادی در فن مربوط به موضوع اختراع، معلوم و آشکار بوده است که در این صورت طبق مفهوم صور ماده2 اشاره شده قابل ثبت وصدور گواهی نامه اختراع نخواهد بود.

علاوه براشکالی که در شق 4 بند ج ماده 15قانون جدید وارد است.به نظر می رسد برشق 2بند ج نیز ایراد وارد است؛ زیرا اگر وسایل موضوع اختراع عرضه شده باشد یا به افراد فروخته شده باشد، مصرف خاص آن قابل بحث نیست.

بنابراین دستگاه اختراع شده چه در هواپیمایی داخلی یا وسایل حمل و نقل زمینی یا دریائی متعلق به ایران مورد استفاده قرار گیرد وچه در هواپیماها وسایر وسایل حمل ویا به طور اتفاقی یا اضطراری وارد مرزهای ایران شده باشند تفاوتی نیست، مگر این که گفته شود ، مخترع مورد استفاده موضوع اختراع را محدود به موارد خاص و معین کرده باشد که در این صورت استفاده خارج از مجوز به نحوی که در شق 2بند ج آمده است از باب انسان دوستی و رفع مشکلات فنی وسایل نقلیه بیگانگان، مجاز باشد که در این صورت مخترع یا دارنده گواهی نامه اختراع، حق جلوگیری از این گونه بهره برداری ها را نخواهد داشت.

البته بهره برداری منحصراً با اهداف آزمایشی موضوع اختراع می تواند از شمول حمایت حق اختراع خارج باشد.

با توجه به مطالب عنوان شده باید گفت حقوق مادی ناشی از اختراع به شرح زیر است:

1. تولید و تکثیر فراورده ها یا تولید کالاهای اختراعی به وسیله صاحب ورقه اختراع

2. عرضه محصولات اختراعی برای فروش

3. فروش محصولات اختراعی

4.استفاده از کالاها و تولیدات اختراعی به وسیله صاحب ورقه اختراع

5.ذخیره سازی و نگاهداری کالاها و تولیدات اختراعی، به قصد عرضه برای فروش یا فروش

6. صادرکردن تولیدات موضوع اختراع یا صدور روش و ابزار اختراع شده به خارج از کشور برای فروش با رعایت مقررات و قوانین ملی ایران در زمینه صادرات

7. وارد کردن کالاها و فراورده های اختراعی یا روش وابزار اختراع شده به داخل کشور، با رعایت مقررات ملی واردات(بند الف ماده15 قانون جدید التصویب ثبت اختراعات)

حقوق مادی موضوع اختراع متعلق به مالک گواهی نامه اختراع است که این حقوق طبق بند د ماده 5قانون جدید و مواد47 به بعد آئین نامه اجرایی قانون مزبور، به صورت کلی یا جزئی قابل واگذاری و انتقال به دیگری است و ممکن است صاحب گواهی نامه اختراع اجازه تولید محصول اختراع شده یا استفاده از روش یا ابزار اختراعی را معوض یا بلاعوض، محدود یا نامحدود به اشخاص دیگری واگذار کند.

طبق مواد 47و49 آئین نامه، انتقال یا اعطاء اجازه بهره برداری از اختراع ،باید به صورت کتبی همراه با مدارک مربوط جهت ثبت در سوابق، به مرجع ثبت اعلام گردد.

مدارک همراه درخواست نقل و انتقال گواهی نامه اختراع عبارتند از:

1. اصل گواهی نامه اختراع

2. مدرک قانونی که دلالت برانتقال نماید

3. مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود

4.رسید مربوط به پرداخت هزینه ها

طبق ماده 50آئین نامه تغییر مالکیت اختراع بعد از ثبت نیاز به نشر آگهی دارد ودر آگهی مزبور ذکر موارد زیرضروری است.

1. عنوان اختراع

2. تاریخ ثبت انتقال

3. شماره ثبت اختراع در ایران

4. اسم، اقامتگاه و تابعیت مالکان قدیم و جدید

5. اسم و نشانی نماینده قانونی مالک جدید در ایران، درصورت وجود

همان که اشاره شد، صاحب و مالک اختراع،می تواند بهره برداری از موضوع اختراع خود را به طور جزئی یا کلی،برای تمام یا بخشی از مناطق جغرافیایی مورد حمایت، به هرشکلی قانونی، به صورت معوض، مجانی، با تعیین مدت یا با هرگونه قیود و شروط قانونی به دیگران واگذار کند.

ممکن است اجازه بهره برداری به صورت انحصاری یا غیرانحصاری باشد.

مجوز بهره برداری باید در مرجع ثبت اختراع به ثبت برسد. اصولاً هر مجوز بهره برداری که به ثبت برسید غیرانحصاری تلقی می گردد مگر آن که دلایل انحصاری بودن ارائه شده باشد. درخواست بهره برداری باید مشتمل برمدارک زیرباشد:

1. نسخه ای از مجوز بهره برداری که حاوی امضاء گواهی شده طرفین باشد

2. اصل گواهی اختراع

3. مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود

4. رسید مربوط به پرداخت هزینه ها

هرگاه درخواست مربوط به اختراعی باشد که قبلاً در مورد آن مجوز بهره برداری انحصاری به ثبت رسیده یا اختراع مورد اعتراض واقع شده ودر حال رسیدگی در مراجع قضایی باشد یا هزینه سالانه گواهی نامه اختراع در مهلت قانونی و مهلت ارفاقی با جریمه آن پرداخت نشده باشد، اداره ثبت اختراعات از ثبت مجوز بهره برداری خودداری و مراتب را به اطلاع متقاضی خواهد رساند.

درصورتی که مانعی برای ثبت مجوز بهره برداری از اختراع وجود نداشته باشد، مرجع ثبت، مجوز مربوط را به صورت محرمانه حفظ و مراتب را در روزنامه رسمی منتشر می کند.

آگهی مزبور مشتمل برموارد زیرخواهد بود:

1. اسامی مالک و بهره بردار

2. عنوان اختراع

3. تاریخ و شماره ثبت اختراع

4.مدت بهره برداری

5. انحصاری یا غیرانحصاری بودن مجوز

فسخ قرارداد مجوز یا اقاله آن پیش از خاتمه مجوز بهره برداری در صورت قانونی بودن، باید در صفحات مربوط به تغییرات به ثبت برسد(مواد51 تا 53 آئین نامه)

در مورد هر نوع انتقال حقوق گواهی نامه اختراع یا قرارداد مجوز بهره برداری توجه به نکات زیرضروری است:

1. سند قرارداد منعقده ممکن رسمی یا عادی باشد؛زیرا در قانون ثبت اختراعات و آئین نامه اجرایی آن، ذکری از نوع سند انتقال یا سند اعطاء مجوز نشده است و در قانون ثبت اسناد نیز در این زمینه قاعده آمره ای وجود ندارد و این گونه قراردادها مشمول مواد 46 و 47 و 48 قانون ثبت نیست. بنابراین سند قرارداد انتقال حقوق گواهی نامه اختراع یا مجوز بهره برداری، ممکن است در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود، یا به صورت غیررسمی وعادی تنظیم گردد. البته باید سند مجوز بهره برداری که به امضاء طرفین می رسد، گواهی شده باشد ولی لازم نیست گواهی امضاء طرفین، در دفتر اسناد رسمی انجام شود. بلکه گواهی افراد عادی ذیل سند نیز کافی است. اما با توجه به وضع کنونی جامعه،شایسته آن است که این گونه اسناد به صورت رسمی تنظیم گردد یا ترتیبی اتخاذ گردد که طرفین قرارداد در مرجع ثبت اختراع، حضور یابند ودر نزد مسئولان آن مرجع، ذیل قرارداد را امضاء کنند و مرجع ثبت مراتب را گواهی نماید. این امر سبب می شود که از مشکلات عملی بعدی در این زمینه جلوگیری شود.

2. طبق ماده 57 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، کلیه تغییرات، انتقالات، فسخ قرارداد نقل و انتقال گواهی نامه اختراع و همچنین فسخ قرارداد، اعطا ء اجازه بهره برداری از موضوع اختراع یا خاتمه مدت جواز بهره برداری ویا اعراض از حق اختراع ثبت شده ،در صفحه مخصوص مربوط به ثبت اختراع، درج وثبت می شود ودر ظهر گواهی نامه اختراع نیز منعکس خواهد شد و جز در مورد تغییر نشانی صاحب گواهی نامه اختراع، برای اطلاع عموم، به هزینه ذی نفع ظرف مدت 30روز از تاریخ ثبت تغییرات، در روزنامه رسمی، آگهی می شود .موارد مذکور تا زمانی که به ثبت نرسیده اند،در مقابل اشخاص ثالث قابل استناد نمی باشد.

ثبت شرکتها
سرعت و دقت بالا
موسسه حقوقی پایش
پایین‌ترین‌ کارمزد و هزینه
ثبت برند
همه جا در دسترس و پاسخگو

آخرین اخبار

  • 20 فروردین
    اصلاح ماده 4 آیین نامه اجرایی 13

    مبنی بر حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات

  • 21 فروردین
    سامانه چت آنلاین

    راه اندازی سامانه چت آنلاین مجموعه حقوقی پایش در جهت راحتی مشتریان محترم

آخرین نظرات کاربران

  • امیر اسلامی نیا

    باسلام و احترام. ممنونم از مجموعه حقوقی پایش بخاطر ثبت برند اینجانب و برخورد و پیگیری پرسنل 

  • نوید بهروزی

    باید گفت یکی از بهترین مجموعه های ثبت شرکت، مجموعه ثبتی پایش هست.