تغییر یا تبدیل شرکت

منظور از تغییر در وضعیت حقوقی شرکت، تبدیل شرکت، ادغام و تجزیه­ ی آن است. تغییر یک شرکت به شرکت دیگر می تواند شکلی یا ماهوی باشد:

اگر شرکتی به شرکت دیگری تبدیل شود تغییر شکلی است، اما اگر شرکتی در شرکت دیگری جذب یا ادغام شد، تغییر ماهوی است.

تبدیل شرکت

منظور از تبدیل شرکت این است که بدون محو شخصیت حقوقی قبلی شرکت و ایجاد شخصیت حقوقی جدیدی برای آن، شرکت شکل و قالبی نو پیدا کند. قانونگذار در مواردی به صراحت تبدیل شرکتی به شرکت دیگر را پیش بینی کرده است؛ از جمله تبدیل شرکت تضامنی به سهامی (ماده ­ی 135 ق.ت.)، تبدیل شرکتی نسبی به شرکت سهامی (ماده­ ی 189 ق.ت. ناظر به ماده ­ی 135 ق.ت)، تبدیل شرکت سهامی خاص به عام (ماده ­ی 378 ل.ا.ق.ت).

راجع به موارد دیگری هم که قانون گذار پیش بینی نکرده است، برخی از حقوق دانان بر این باورند، به استناد ماده­ ی 10 قانون مدنی و با موافقت کلیه شرکاء این امر ممکن است، حتی اگر تبدیل شرکت متضمن سنگین تر شدن تعهدات شرکاء شود. تبدیل شرکت نمی تواند به حقوق اشخاص ثالث که قبل از تبدیل ایجاد شده، لطمه بزند. به همین دلیل طلب کاران شرکت تضامنی که به شرکت سهامی یا مسئولیت محدود تبدیل شده است، می توانند تبدیل شرکت را نادیده بگیرند.

ماده ­ی278 ل.ا.ق.ت برای تبدیل شرکت سهامی خاص به عام شرایطی مقرر کرده و ماده­ ی 279 نیز به الزامی بودن ثبت تبدیل شرکت تصریح کرده و مدارک لازم جهت ثبت را احصاء نموده، اما نسبت به اثر ثبت در تحقق تبدیل شرکت ساکت است.

یکی از حقوق دانان بر این باور است که دلایلی که بر اثر ثبت در ایجاد شرکت گفت شده، برای اثبات ملازمه­ ی ثبت با تبدیل شرکت نیز کافی است. به دیگر سخن، همچنانکه ثبت شرکت، شرط ایجاد آن است، تبدیل شرکت نیز منوط به ثبت است و زمان تحقق تبدیل شرکت را باید لحظه­ی ثبت آن دانست.

مرجع ثبت شرکت ها پس از وصول مدارک مذکور در ماده 279 و تطبیق مندرجات آنها با این قانون تبدیل شرکت از سهامی خاص به سهامی عام را ثبت و مراتب را به هزینه شرکت آگهی خواهد نمود (ماده­ی 280 ل.ا.ق.ت).

در آگهی تبدیل شرکت باید کلیه مندرجات اعلامیه تبدیل شرکت ذکر گردد و قید شود که اساسنامه شرکت و دو ترازنامه و حساب سود و زیان آن مربوط به دو سال قبل از اتخاذ تصمیم نسبت به تبدیل شرکت و هم چنین صورت دارایی شرکت و اموال منقول و غیر منقول آن در اداره ثبت شرکت ها و در مرکز شرکت برای مراجعه علاقه­مندان آماده می باشد آگهی تبدیل شرکت باید علاوه بر روزنامه کثیرالانتشاری که آگهی های شرکت در آن درج می گردد اقلاً در یک روزنامه کثیرالانتشار دیگر نیز آگهی شود(ماده 281).

ماده 282- شرکت سهامی خاص که بخواهد با افزایش سرمایه به شرکت سهامی عام تبدیل شود باید سهام جدید خود را که در نتیجه افزایش سرمایه به وجود می آید با رعایت مواد 173 لغایت 182 و ماده 184 این قانون برای پذیره نویسی عمومی عرضه نماید.

اداره ثبت شرکت ها در این مورد پس از وصول تقاضا و مدارک مربوط به تبدیل شرکت سهامی خاص به شرکت سهامی عام و تطبیق آنها با مقررات قانون در صورتی که شرکت بتواند با افزایش سرمایه از طریق پذیره نویسی عمومی به شرکت سهامی عام تبدیل شود اجازه انتشار اعلامیه پذیره نویسی سهام را صادر خواهد نمود. در اعلامیه پذیره نویسی باید شماره و تاریخ اجاره نامه مزبور قید گردد(ماده 282).

مواد 278 و 279 لایحه­ی اصلاحی قانون تجارت مصوب 1347 تنها به تبدیل شرکت سهامی خاص به عام و تشریفات ثبتی آن اشاره نموده و از سایر شرکت های تجاری غافل مانده است، در حالی که قانون سال 1966 فرانسه که مورد اقتباس قانون گذار سال 1347 بوده تبدیل شرکت سهامی را به هر شرکت دیگری پذیرفته است. در حقوق دیگر ایران می توان از 278 و 279 ل.ا.ق.ت برای تبدیل هر نوع شرکتی به شرکت دیگر وحدت ملاک گرفت.

واحدهای ثبت شرکت ها قبلاً در صورت توافق کلیه شرکاء تبدیل انواع شرکت به یکدیگر و همچنین تبدیل شرکت به مؤسسه و بالعکس را می پذیرفتند، اما اخیراً رویه تغییر پیدا کرده و ثبت تبدیل شرکت صرفاً در موارد مصرح قانونی پذیرفته می شود. این موارد عبارتند از:

تبدیل شرکت سهامی خاص به سهامی عام (مواد278 به بعد ل.ا.ق.ت)؛ تبدیل شرکت تضامنی به شرکت سهامی (ماده­ی 1335 قانون تجارت) و تبدیل شرکت سهامی عام به انواع مختلف (ماده­ ی 5 ل.ا.ق.ت).

رویه­ ی مذکور (اکتفا به موارد مصرح قانونی)، مبتنی بر احتیاط در تبدیل شرکت به لحاظ حفظ حقوق اشخاص و جلوگیری از سوءاستفاده است. با عنایت به ابهام قانون در این خصوص بهتر است قانونگذار به صراحت موارد مجاز تبدیل شرکت را بر شمرد. در لایحه­ی قانون تجارت 91 مواد 617 تا 631 به تبدیل شرکت ها به یکدیگر اختصاص یافته است.

در حقوق فرانسه تبدیل هر شرکتی به شرکت دیگر مجاز است و این امر منجر به محو شخصیت حقوقی شرکت و ایجاد شخصیت حقوقی جدیدی نمی شود (ماده­ی 6-210 قانون تجارت فرانسه). البته به اعتقاد دیوان کشور فرانسه اگر در اساسنامه ­ی شرکت تغییرات بنیادین داده شود، در این صورت شخصیت حقوقی جدیدی ایجاد می گردد؛

برای مثال، دیوان کشور فرانسه تغییر شکل شرکت همراه با تغییر موضوع آن را تغییر اساسی در قرارداد شرکت تلقی کرده است. تبدیل شرکت همانند هر تغییر دیگری در اساسنامه­ی شرکت باید در روزنامه رسمی آگهی شود و به همراه صورت جلسه­ی مجمع عمومی مبنی بر تبدیل شرکت که در آن مدیران جدید تعیین شده باشند و نیز اساسنامه­ ی جدید شرکت به دفتر دادگاه تجارت داده شود و در دفتر ثبت تجارتی و شرکت ها به ثبت رسد.

با توجه به تشکیل مرکز تشریفات اشخاص حقوقی این روند نسبت به گذشته ساده تر انجام می شود. تبدیل شرکت در مقابل اشخاص ثالث قابل استناد نیست مگر بعد از این که این تشریفات طی شده باشد.

در حقوق انگلستان نیز در قسمت 90 تا 108 قانون شرکت های سال 2006 تبدیل شرکت خصوصی به عمومی، عمومی به خصوصی، شرکت خصوصی با مسئولیت محدود به شرکت خصوصی با مسئولیت نامحدود، شرکت خصوصی با مسئولیت نامحدود به شرکت خصوصی با مسئولیت محدود پیش بینی شده است.

برای تبدیل هر یک از شرکت ها رعایت شرایط و الزامات شرکت جدید الزامی است و متصدی ثبت شرکت ها پس از بررسی مدارک و انطباق آن با ضوابط گواهی تبدیل شرک صادر می کند. به این روند در اصطلاح «باز ثبت» گفته می شود.

فرم ارسال نظر

پاسخ دادن به :

با تشکر از ارسال نظر شما . پس از تایید انتشار خواهد یافت .
در فرم پر شده خطاهایی وجود دارد. لطفا آنها را بررسی کنید.
اعتبارسنجی فرم موفق بود!
ثبت شرکتها
سرعت و دقت بالا
موسسه حقوقی پایش
پایین‌ترین‌ کارمزد و هزینه
ثبت برند
همه جا در دسترس و پاسخگو

آخرین اخبار

  • 20 فروردین
    اصلاح ماده 4 آیین نامه اجرایی 13

    مبنی بر حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات

  • 21 فروردین
    سامانه چت آنلاین

    راه اندازی سامانه چت آنلاین مجموعه حقوقی پایش در جهت راحتی مشتریان محترم

آخرین نظرات کاربران

  • امیر اسلامی نیا

    باسلام و احترام. ممنونم از مجموعه حقوقی پایش بخاطر ثبت برند اینجانب و برخورد و پیگیری پرسنل 

  • نوید بهروزی

    باید گفت یکی از بهترین مجموعه های ثبت شرکت، مجموعه ثبتی پایش هست.