انتخاب نام شرکت

هر شخص حقوقی همانند شخص طبیعی یا حقیقی باید دارای نام باشد تا از سایر اشخاص حقوقی متمایز گردد.

انتخاب نام شرکت

شرکت های تجارتی جزء آن دسته از اشخاص حقوق خصوصی یا عمومی هستند که به فعالیت های بازرگانی و اقتصادی می پردازند. در حقوق ایران شرکت تجارتی اقسامی دارد که در قانون تجارت پیش بینی شده است وکلیه شرکت های تجارتی طبق ماده 583 این قانون دارای شخصیت حقوقی هستند.

در نظام حقوقی ایران شرکت های تجارتی از تاریخ ایجاد، واجد شخصیت حقوقی می شوند، ولی شخصیت آن ها هنگامی کامل می شود که طبق مقررات به ثبت برسند.

در تهران اداره ثبت شرکت ها که وابسته به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است و در سایر شهرستان ها ادارۀ ثبت اسنادی که مرکز اصلی شرکت ها در حوزۀ آن باشد، صلاحیت ثبت شرکت را دارد.

انتخاب نام شرکتهای تجاری

طبق ماده 20 قانون تجارت ایران شرکت های تجارتی عبارتند از: شرکت سهامی، شرکت با مسئولیت محدود، شرکت تضامنی، شرکت مختلط غیر سهامی، شرکت مختلط سهامی و شرکت های تعاونی تولید و مصرف که شرکت های تعاونی با توجه به نیاز اقشار مختلف جامعه امروزه گستردگی فراوانی پیدا کرده و با عناوین مختلفی نظیر شرکت های تعاونی کشاورزی و روستایی، تعاونی صیادان، تعاونی مسکن، تعاونی اعتبار، تعاونی آموزشگاه ها با عضویت دانش آموزان و دانشجویان مراکز آموزشی، تعاونی کار، تعاونی صاحبان حرفه ها وصنایع دستی، تعاونی های کوچک و تهیه و توزیع صاحبان حرف و مشاغل آزاد، بر طبق مقررات قانون شرکت های تعاونی مصوب 16 خرداد ماه 1350 و اصلاحات بعدی فعالیت می کنند.

طبق ماده 195 باب سوم قانون تجارت، ثبت کلیۀ شرکت های تجارتی الزامی و تابع مقررات قانون ثبت شرکت ها است. البته اسناد و نوشتجاتی که برای ثبت رساندن شرکت ها لازم است، بر طبق ماده 196 قانون تجارت، تابع نظام نامۀ وزارت عدلیه خواهد بود.

طبق ماده اول قانون راجع به ثبت شرکت ها مصوب 11/03/1310 و اصلاحات بعدی، هر شرکتی که در ایران تشکیل و مرکز اصلی آن در ایران باشد، شرکت ایرانی محسوب است و طبق مفاد مادۀ دوم این قانون باید به ثبت برسد که در ادارۀ ثبت محل اقامت و مرکز اصلی شرکت ایرانی به ثبت خواهد رسید.

در صورت نیاز به مطالعه بیشتر درباره ی اسم شرکت به مقاله ی آن مراجعه نمایید.

تعیین نام شرکت ها

البته در تهران، اداره ثبت شرکت ها سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، این وظیفه را عهده دار است . شرکت های خارجی نیز طبق مادۀ سوم، در ادارۀ ثبت اسناد تهران (اداره ثبت شرکت ها) به ثبت خواهد رسید(ماده 1و 3 نظام نامۀ ، اجرای قانون ثبت شرکت ها مصوب 2/3/130(

طبق اصل 81 قانون اساسی ایران دادن امتیاز تشکیل شرکت ها و مؤسسات در امور تجاری، صنعتی، بازرگانی، کشاورزی و معادن و خدمات به خارجیان مطلقاً ممنوع است ولی شورای نگهبان در سال 1360 در مورد ثبت شعب شرکت های خارجی چنین نظرداده است:

« شرکت های خارجی که با دستگاه های دولتی ایران قرارداد قانونی منعقد نموده اند، می توانند جهت انجام امور قانونی و فعالیت های خود، در حدود قراردادهای منعقده، طبق مادۀ 3 قانون ثبت شرکت ها به ثبت شعب خود در ایران مبادرت نمایند و این امر با اصل 81 قانون اساسی مغایرتی ندارد.» (روزنامه رسمی شماره 1065 مورخ 29/5/1360)

طبق ماده 3 نظام نامۀ راجع به مواد 196 و 197 و 199 مصوب 15/3/1311، ثبت شرکت، به موجب تقاضا نامه ای که در دو نسخه تنظیم می شود، به عمل خواهد آمد و به تقاضانامه، باید شرکت نامه، اساس نامه ویا سایر مدارک قانونی پیوست گردد(مواد 5 و 6 نظام نامه)

برای ثبت شرکت های تجاری، در حال حاضر باید اظهارنامه و ضمائم آن به مرجع ثبت شرکت ها تسلیم گردد و در اظهارنامه و طرح اساسنامه هر شرکت ذکر نام و نوع شرکت ضروری است.

با این ترتیب برای متمایز شدن شرکت های تجارتی از یک نوع، لازم است هر شرکت دارای نام مشخص باشد و با همان نام به ثبت برسد.(مواد 7و 8 لایحه قانونی اصلاحی قسمتی از قانون تجارت، مبحث شرکت های سهامی عام و خاص مصوب 1347)

مجازات استفاده از اسم شرکت دیگران

نام مشخص کنندۀ شخص حقوقی اعم از شخص حقوقی تجارتی و غیر تجارتی، مشمول بند ج ماده 30 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386خواهد بود و نام شرکت تجارتی مانند نام تاجر از امتیازات و حق اولویت خاصی برخوردار است، لذا هر گونه استفاده از نام شرکت تجارتی ثبت شده از طرف اشخاص ثالث اعم از حقیقی یا حقوقی که این استفاده عرفاً سبب فریب عموم شود، غیر قانونی تلقی می شود و طبق مادۀ 61 همین قانون این عمل غیرقانونی، اگر عالماً عامداً انجام گرفته باشد، جرم محسوب گردیده و مجرم علاوه بر جبران خسارات وارده به شرکت متضرر، به پرداخت جزای نقدی از ده میلیون تا پنجاه میلیون ریال یا حبس تعزیری از نود و یک روز تا شش ماه یا به هر دو مجازات محکوم خواهد شد و اگر استفاده کننده از نام شرکت بدون سوء نیت بوده و علم و عمد در این اقدام نداشته باشد، همان طور که در بحث نام تجارتی توضیح داده شد نمی تواند از جریان حیطۀ لزوم جبران خسارات وارده به متضرر، فرار کند زیرا عمل وی را می توان نوعی بی مبالاتی یا بی احتیاطی مذکور در ماده 1 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339 دانست و او را به پرداخت خسارت وارده محکوم کرد. ممکن است از نام مستعار یا فانتزی برای نام گذاری شرکت تجارتی استفاده شود ولی در نام گذاری بعضی از شرکت ها نظیر شرکت سهامی عام یا خاص نباید از نام یا نام خانوادگی هیچ یک از شرکاء استفاده گردد، زیرا ماهیت شرکت با استفاده از نام یکی از شرکاء به عنوان نام شرکت، تغییر پیدا خواهد کرد. (مستنط از مواد 116-141-163 و 184 قانون تجارت و ماده 22 قانون سابق شرکت سهامی).

استفاده از نوع شرکت در نام شرکت

در نام گذاری شرکت های تجارتی با توجه به اقسام آن و آثار حقوقی متفاوت انواع شرکت های تجارتی، لازم است نوع شرکت نیز مشخص گردد وبه طور مثال شرکت سهامی عام البرز نام یک شرکت تجارتی می تواند باشد.

طبق ماده 46 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجارتی ایران، اسم یا عنوانی که ماهیت یا طریقۀ استفاده از آن بر خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی یا اخلاق حسنه باشد و یا موجبات فریب مراکز تجارتی یا عمومی را نسبت به ماهیت مؤسسه ای یا شرکتی فراهم کند که اسم یا عنوان، معرف آن است، نمی تواند به عنوان یک نام تجارتی شرکت به کار رود. در این زمینه تفاوتی بین شرکت های خصوصی و عمومی یا دولتی وجود ندارد.

در بند 2 مادۀ اول قرارداد اتحادیه پاریس برای حمایت مالکیت صنعتی مورخ 20 مارس 1883 و تجدید نظر های بعدی آن، به ظاهر با توجه به موضوعات اشاره شده در این بند، ذکری از نام شرکت های تجارتی به عمل نیامده است به همین دلیل در بعضی از کشورهای عضو اتحادیه از جمله در کشور فرانسه، بر این باورند که این کنوانسیون نام شرکت های تجارتی را به عنوان یکی از موضوعات مورد حمایت مالکیت صنعتی معرفی نکرده است ولی رویۀ قضایی این موضوع را حل کرده و به تردید و ابهام مزبور خاتمه داده است.

به این معنی نام شرکت های تجارتی را به عنوان یک حق واقعی مالکیت غیر مادی و صنعتی شناخته است و در واقع نام شرکت تجارتی را یک امتیاز اقتصادی دانسته وبرای آن ارزش حمایتی قائل شده است.

حمایت از نام شرکت

در حقوق ایران همان طور که اشاره شده نام شرکت های تجارتی همانند نام تجارتی بازرگانان یا مؤسسات بازرگانی، طبق مادۀ 61 قانون جدید ثبت اختراعات و علائم تجارتی، مورد حمایت قرار گرفته و دارای ضمانت اجرای حقوقی کیفری است ولی در این قانون و قانون تجارت و سایر قوانین تجاری و اقتصادی، راجع به نحوه انتخاب نام شرکتهای تجارتی و خصوصیات و شرایط دقیق آن، نصر صریحی وجود ندارد و آنچه که در مادۀ 46 قانون ثبت اختراعات و علائم عنوان شده، حکمی بسیار کلی است ولی در بسیاری از کشورها از جمله در فرانسه در این زمینه چنین عنوان شده است که با وجود آزادی در انتخاب نام شرکت های تجارتی در مقررات و قوانین تجارت و شرکت ها، محدودیت هایی نیز ملاحظه می شود.

یعنی به طور مثال یک آرم یا یک صدا یا صوت را نمی توان به عنوان نام شرکت تجارتی انتخاب کرد ولی از خلاصۀ نام خانوادگی یا اختصاری یا نام فانتزی یا ترکیبی از این دو می توان به عنوان نام شرکت انتخاب کرد و همان طور که در سیستم حقوقی ایران انتخاب نام یکی از شرکاء به عنوان نام شرکت سهامی ممنوع است، در فرانسه نیز ممنوع است از نام سهامدار شرکت مختلط سهامی به عنوان نام شرکت تجاری استفاده شود.(در بند 2 مادۀ 70 قانون نام گذاری شرکت های تجارتی مصوب 1966) . با این ترتیب در غیر موارد ممنوعه نام خانوادگی کسی می تواند آورده او در شرکت باشد و یا با اجازۀ کسی ممکن است از نام خانوادگی او در نام گذاری یک شرکت تجارتی استفاده شود.

به موجب رأی 12 مارس 1985 دیوان کشور فرانسه، پذیرفته شده است که با وجود اصل عدم قابلیت انتقال و یا عدم جواز انتقال نام خانوادگی، اگر به عنوان نام شرکت و یا شرایط قانونی لازم انتخاب گردد و در اساسنامه شرکت درج و به ثبت رسیده باشد، همانند یک علامت ممیزه، مشخص کنننده شرکت است و از وضعیت شخص حقیفی که به آن نام خانوادگی، نامیده شده، مجزا می گردد و در واقع این نام به موضوع مالکیت غیر مادی برای آن شرکت تبدیل می گردد. و مشابه نام مستعار یا فانتزی است که به عنوان نام شرکت انتخاب شده باشد. یعنی در حقیقت کار مایۀ شرکت محسوب خواهد شد. بنابراین اگر کسی نام خانوادگی خود را به عنوان آورده در اختیار شرکت با رعایت شرایط و ضوابط مربوط قرار داده باشد، حق استرداد آن را ندارد و پشیمانی وی نیز اثری نخواهد داشت.زیرا جزء سرمایۀ شرکت در آمده است مگر این که در این زمینه شرط دیگری شده باشد. البته در شرکت مدنی که غیر تجاری است اگر صاحب نام خانوادگی بخواهد می تواند نام خود را از مشارکت مدنی که شرکت غیر تجارتی مقرر در قانون است، مسترد دارد، زیرا جنبۀ آورده ندارد و سرمایه محسوب نمی شود.

فرم ارسال نظر

پاسخ دادن به :

با تشکر از ارسال نظر شما . پس از تایید انتشار خواهد یافت .
در فرم پر شده خطاهایی وجود دارد. لطفا آنها را بررسی کنید.
اعتبارسنجی فرم موفق بود!
ثبت شرکتها
سرعت و دقت بالا
موسسه حقوقی پایش
پایین‌ترین‌ کارمزد و هزینه
ثبت برند
همه جا در دسترس و پاسخگو

آخرین اخبار

  • 20 فروردین
    اصلاح ماده 4 آیین نامه اجرایی 13

    مبنی بر حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات

  • 21 فروردین
    سامانه چت آنلاین

    راه اندازی سامانه چت آنلاین مجموعه حقوقی پایش در جهت راحتی مشتریان محترم

آخرین نظرات کاربران

  • امیر اسلامی نیا

    باسلام و احترام. ممنونم از مجموعه حقوقی پایش بخاطر ثبت برند اینجانب و برخورد و پیگیری پرسنل 

  • نوید بهروزی

    باید گفت یکی از بهترین مجموعه های ثبت شرکت، مجموعه ثبتی پایش هست.