جدید بودن اختراع

جدید بودن اختراع

موضوع یک آفرینه یا اختراع وقتی قابل ثبت وصدور گواهی نامه است که جدید باشد.

این خصیصه در همه کشورهای جهان، برای ثبت اختراع ضروری دانسته شده است. طبق ماده2 قانون ثبت اختراعات ایران مصوب 1386 یک پدیده خلق شده به عنوان اختراع، وقتی جدید محسوب می شود که در قلمرو فنون وصنایع قبلا سابقه وجودی نداشته و برای افرادی که در یک فن، مهارت عادی و معمولی دارند، پدیده ای آشنا نبوده و چنین ابداعی برای این گونه افراد شناخته و روشن نباشد.

بنابراین اگر پدیده ای قبلاً در زمینه فنون و صنایع وجود داشت ویا به کاررفته است، کسی نمی تواند به عنوان اختراع به نام خود درخواست ثبت کند ویا اخذ گواهی نامه اختراع از امتیازات انحصاری آن بهره مند گردد.

در بند یک ماده 27 قانون ثبت علائم و اختراعات مصوب 1310 سابق ایران ،ابداع هر محصول صنعتی جدید، به عنوان اختراع قابل ثبت شناخته شده بود و اگر پدیده ای که جدید نبود به ثبت می رسید ،طبق بند یک ماد 37 آن قانون، هر ذینفع می توانست با اقامه دعوی در دادگاه، شهرستان سابق یا محکمه ابتدائی اسبق تهران؛ صدور حکم بر بطلان ورقه اختراع صادره را خواستار گردد که در حال حاضر قانون مزبور طبق ماده 66 قانون جدید ثبت اختراعات مصوب 1386، منسوخ گردیده است.

طبق بند هـ ماده 4قانون جدید ثبت اختراعات 1386، پدیده یا ابداعی که قبلاً در فنون و صنایع وجود داشته یا پیش بینی شده باشد، از حیطه حمایت اختراع خارج است و این گونه پدیده ها را کسی نمی تواند به عنوان اختراع به ثبت برساند.

در صورت نیاز به کسب اطلاع در مورد ثبت اختراع به مقاله ی موسسه حقوقی پایش مراجعه نمایید.

منظور از وجود فنون و صنایع قبلی، با توجه به شق دوم بند هـ ماده 4قانون جدید، این است که پدیده ابداعی قبل از تسلیم اظهارنامه درخواست ثبت و یا درخواست ثبت حق تقدم، در یکی از نقاط جهان از طریق انتشار کتبی یا شفاهی یا از طریق استفاده عملی ویا هر طریق دیگر ، افشاء شده باشد.

البته اگر خود مخترع اختراع را بنا برمناسبتی نظیر تشریح و توضیح در مراجع علمی یا نمایشگاه های ملی و بین المللی وامثال آن افشاء کند، قانون گذار از باب کمک و حمایت از وی، به نامبرده اجازه داده است، اختراع خود را ظرف شش ماه از تاریخ افشاء به ثبت برساند.

قسمت اخیر بند هـ ماده 4قانون مذکور در این زمینه چنین عنوان کرده است :

«...در صورتی که افشاء اختراع ظرف شش ماه قبل از تاریخ تقاضا یا در موارد مقتضی قبل ازتاریخ حق تقدم اختراع، صورت گرفته باشد، مانع ثبت نخواهد بود.

البته قانون گذار افشاء اختراع را به طور مطلق در متن قانون آورده که ممکن است گفته شود افشاء اختراع به هر ترتیب و از ناحیه هر کسی یا هر شخصی صورت گرفته باشد، تا شش ماه برای مخترع حق ثبت باقی خواهد بود. در این صورت ثبت اختراع چندان آسان نخواهد بود . متقاضی باید دلایلی مبنی برمخترع بودن را نیز به مرجع ثبت، ارائه کند مگر این که در افشاء اختراع، مخترع مشخص باشد ودلایل متقاضی برای مرجع ثبت، ایجاد تردید نکند.

دربعضی از میثاق های بین المللی از جمله در بند یک ماده 27 موافقت نامه تریپس، یکی از خصایص اصلی اختراع جدید بودن موضوع آن اعلام گردیده ولی تعریفی از جدید بودن موضوع اختراع به عمل نیامده است.

قانون ایران همان طور اشاره شد، با جمله «ابتکار جدید» به جدید بودن موضوع اختراع توجه نشان داده و آن را تعریف کرده است.( ماده2 قانون جدید)

علاوه براین که از کلمه اختراع، جدید بودن موضوع پدید آمده، به ذهن متبادر می شود، آنچه که در اختیار ودسترس عموم قرار دارد وصاحبان مهارت های عادی از مختصات و کاربرد یک پدیده خاص اطلاع دارند، منصفانه و منطقی نیست که امتیازات آن جنبه انحصاری پیدا کرده ، فرد یا افرادی مشخص بتوانند از آن بهره برداری کنند و افراد یا صاحبان حرف، ممنوع از بهره برداری، بدون اخذ مجوز باشند.

بنابراین عدالت و انصاف اقتضاء دارد که فقط از پدید آورندگان ابزار یا تولیدات واقعا جدید و ابتکاری حمایت گردد و مقررات ملی و جهانی باید مشوق مبتکران آثار جدید باشند تا به منظور رفع مشکلات فنی، در مسائل مربوط به امور صنعتی و کشاورزی وبهبود زندگی انسان ها و رشد اقتصاد و توسعه صنعت، صاحبان ذهن مبتکر و نوآفرینان به سمت و سوی ابداعات جدید، در جهت سازندگی سوق داده شوند.

در نظام حقوقی فرانسه همان طور که اشاره شد یکی از خصایص اختراع ، جدید بودن موضوع آن است.

طبق ماده 11-611L قانون مالکیت فکری و صنعتی فرانسه؛ وقتی اختراع جدید است که در قلمرو تکنیک و فنون مربوط افشاء نشده و قبل از تاریخ تسلیم اظهارنامه درخواست ثبت به مرجع صالح، در دسترس عموم قرار نگرفته باشد .

درخواست ثبت ممکن است ملی یا سرزمینی، منطقه ای یا بین المللی(فرانسه، اتحادیه اروپا یا موسسات بین المللی) باشد. افشاء یک اختراع ممکن است از طریق توصیف کتبی یا شفاهی موضوع آن، صورت گیرد یا ازطریق به کاربردن و استعمال آن در عمل یا هر گونه طرق دیگر افشاء شده ودر دسترس عموم قرار گرفته باشد.

به نظر می رسد ماده 4قانون جدید ثبت اختراعات ایران، خصوصا بند هـ ماده مزبور، مقتبس از قسمتی از ماده 11-611L قانون مالکیت فکری و صنعتی فرانسه باشد.

موسسه حقوقی پایش مجری انحصاری ثبت شرکت و ثبت برند

تعریف اختراع جدید

منظور از جدید بودن این است که در جهان یک اختراع از جهت فنی سابقه نداشته باشد. بنابراین تشخیص خصیصه تازگی یا جدید بودن یک اختراع نیاز به بررسی دارد و مقایسه بین اختراع موضوع درخواست ثبت یا موضوعاتی که در قلمرو تکنیک یا فنون و صنعت در هنگام تسلیم اظهار نامه، وجود آن ها شناسائی شده است امری ضروری است.

در حقوق فرانسه مانند حقوق اتحادیه اروپا، جدید بودن اختراع دارای مفهوم مطلق است. به این معنی که نباید در هیچ نقطه ای از جهان موضوع اختراع سابقه داشته باشد یا مورد استفاده قرار گرفته و یا به هر طریقی یا نحوه ای افشاء شده باشد.

جدید بودن اختراع از نظر حقوقی

در نظام حقوقی ایران نیز مفهوم مطلق جدید بودن اختراع پذیرفته شده است ودر شق دوم بند هـ ماده 4قانون جدید ایران عنوان شده که اگر موضوع اختراع در نقطه ای از جهان سابقه داشته وبه نحوی افشاء شده باشد، در ایران قابل ثبت و صدور ورقه اختراع نیست. ولی امروزه در جهان ، مفهوم سرزمینی و مفهوم نسبی جدید بودن موضوع اختراع نیز پذیرفته شده است.

الف- مفهوم سرزمین

مفهوم سرزمینی تازگی و جدید بودن اختراع این است که استفاده قبلی از اختراع و افشاء شدن اطلاعات و جزئیات مربوط به موضوع اختراع و در دسترس عموم قرار گرفتن آن وقتی مانع ثبت اختراع است که این امور، در کشور مورد درخواست ثبت، صورت گرفته باشد. بنابراین اگر اختراعی در کشور مرجع ثبت جدید باشد، قابل ثبت است و افشاء اطلاعات مربوط به اختراع یا استفاده از آن اگر در خارج آن کشور صورت گرفته باشد، لطمه ای درخواست ثبت در کشور مرجع ثبت وارد نخواهد کرد و مانع ثبت اختراع مزبور نیست.

ب- مفهوم نسبی

مفهوم نسبی جدید بودن اختراع این است که مفهوم مطلق وسرزمینی در کنار هم قرار گیرند وهر دو مفهوم با هم جمع گردد.یعنی ارزیابی موضوع اختراع از جهت انتشار و افشاء ی اسناد، جنبه جهانی دارد ولی از جهت سابقه استفاده از اختراع و خروج آن از حمایت قانونی، سرزمین و محل درخواست ثبت اختراع، ملاک عمل خواهد بود. یعنی اگر اختراعی در کشوری که درخواست ثبت شده قبلاًموضوع اختراع، افشاء شده و مورد استفاده قرار گرفته باشد، قابل ثبت نیست؛زیرا در آن کشور، موضوع اختراع جدید نیست و ولی افشاء اطلاعات مربوط به اختراع یا استفاده آن در سایر کشورها، سبب زوال وصف جدید بودن اختراع نخواهد بود.

با این که برخی از کشورها طرفدار مفهوم سرزمینی بودن اختراع بوده و برخی دیگر از کشورها مثل کانادا، ژاپن و هند ازنظام مفهوم نسبی جدید بودن موضوع اختراع پیروی می کنند، معذالک تلاش جهانی براین است که مفهوم مطلق جدید بودن اختراع یعنی جدید بودن موضوع اختراع در سطح جهان پذیرفته شود. در نظام حقوقی ایران و فرانسه همانطور که اشاره شد و مفهوم مطلق آن پذیرفته شده است.

در ماده 2قانون جدید ثبت اختراع ایران و درمقام توضیح ابتکار جدید، عنوان شده است اختراع وقتی جدید یا ابتکاری جدید است که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته و مورد استعال قرار نگرفته باشد. فن و صنعت دارای مفهوم روشنی هستند ونیازی ندارد که در قانون تعریف شود ولی منظور از وجود نداشتن چیزی در فن یا صنعت قبلی این است که پدیده ابداعی مورد درخواست ثبت، در صنایع و فنون، قبل از خلق پدیده مزبور، سابقه نداشته ودر صنایع یا فنون موجود قبل از تسلیم اظهارنامه ثبت به کار گرفته نشده باشد یا اطلاعات مربوط به آن افشاء نشده و در دسترس عموم قرار نگرفته باشد( بند هـ ماده 4قانون جدید ثبت اختراع)

وسیله افشاء اطلاعات یک اختراع محدود و محصور نیست .یعنی ممکن است از طریق نوشتار یا گفتار یا با استفاده عملی و یا از طرف رسانه های صوتی ، تصویری، مخابراتی و ارسال پیام های کوتاه، با وسایل ارتباط جدید، نظیر ایمیل، فیس بوک، وبلاگ، اس . ام اس و امثال آن در زمان ها و مکان های مختلف جهان، موضوع اختراع و اطلاعات مربوط به آن افشاء گردد و در دسترس عموم قرار گیرد، که در این صورت به علت زوال تازگی یا از بین رفتن خصیصه یا وصف جدید بودن ، اختراع قابل ثبت نخواهد بود.

در دسترس عموم قرار گرفتن اطلاعات مربوط به موضوع اختراع به این معنی نیست که آحاد مردم از آن واقعاً مطلع گردند، بلکه مقصود این است که اطلاعات مزبور از قلمرو انحصاری مخترع خارج شده ویا علنی شدن آن ازطریق ثبت اختراع و انتشار مفاد اظهارنامه ویا از طریق استفاده علمی اختراع، اطلاعات مربوط به آن از حالت خصوصی خارج شده ودر اختیار عموم قرارگرفته باشد و یا در دسترس افرادی قرار گیرد که تعهدی به حفظ اسراسر و اطلاعات مربوط به اختراع را ندارند.

البته ماموران و کارکنان یا مسئولان مراجع ثبت اختراع تعهد قانونی دارند که اطلاعات مرتبط با اختراع را به عنوان اسرار اختراع حفظ کنند و افشاء ننمایند.

در بند 2ماده 11-611 L قانون مالکیت صنعتی فرانسه، پیش بینی شده است اگر مطالب فنی یا اطلاعات واسراسر فنی اختراع، از طریق نشر، توصیف کتبی یا شفاهی یا استفاده علمی یا از هر طریق دیگر، افشاء و در دسترس عموم قرار گیرد، اختراع خصیصه جدید بودن خود را از دست خواهد داد و قابل ثبت نیست.

همان طور که اشاره شد، منظور از افشاء در دسترس عموم قرار گرفتن اطلاعات مربوط به اختراع است و منظور از عموم، همه کسانی هستند که برحسب وظیفه و شغل خود، مکلف به محرمانه نگاه داشتن اطلاعات فنی اختراع نیستند.

در این زمینه تفاوتی ندارد که فقط یک نفر از اطلاعات فنی اختراع مطلع شده باشد یا گروه کوچک یا تعداد کمی از افراد یا تعداد زیادی دسترسی به اطلاعات مزبور پیدا کرده باشند. به عبارت دیگر افرادی که برحسب وظیفه و شغل خود موظفند اطلاعات فنی اختراع را محرمانه نگاه دارند، مثلاً در فرانسه اعضاء شوراهای صنعتی یا افرادی که به مناسب شغل و حرفه خود تعهد به محرمانه نگاه داشتن اسرار اختراع را دارند، خارج از عموم محسوب می شوند و آگاهی یافتن آن ها، افشاء اختراع محسوب نخواهد شد.

رویه قضایی فرانسه، مجامع علمی و اعضاء این گونه مجامع را نیز مکلف به حفظ اسرار فنی اختراع دانسته است.

طبق ماده 2 و بند هـ ماده 4قانون جدید ثبت اختراعات ایران، اگر اختراع یا موضوع اختراعی قبل از تقاضای ثبت اصل اختراع یا ایجاد حق تقدم، سابقه استفاده علمی داشته باشد، دیگر جدید نخواهد بود ودر واقع سابقه بهره برداری از یک پدیده، به منزله افشاء اطلاعات فنی اختراع محسوب می شود و چنین پدیده ای قابلیت ثبت وصدور گواهی نامه اختراع نخواهد داشت. سابقه بهره برداری از یک پدیده، ممکن است مربوط به اقدام بهره برداری از طرف خود مخترع باشد یا به وسیله اشخاص دیگر با اجازه یا بدون اجازه مخترع و اختراع، قبل از تسلیم اظهارنامه ثبت، بهره برداری شده باشد و یا قبل از اختراع در فن یا صنعتی، سابقه داشته باشد.

ممکن است وجود سابقه در فن یا صنعت مربوط به زمان های گذشته و حتی چند قرن قبل باشد. در این زمینه دادگاه شهرستان شهر رن فرانسه در سال1991 در زمینه دستکش فلزی یا زرهی که به منظور محافظت دست قصاب ها و فروشندگان گوشت ساخته شد و به عنوان یک اختراع درخواست ثبت به عمل آمده بود، رای داد که این اختراع فاقد خصیصه جدید بودن است؛زیرا فقط سابقه استفاده داشته و طبق اسناد و مدارک تاریخی نظیر مجسمه ها و سرستون های موجود، مربوط به زره جنگی شوالیه های رم قدیم و قرون وسطی، دستکش های فلزی و زرهی وجود داشته و در آن زمان برای محافظت دست های شوالیه ها و جنگ جویان، در میدان جنگ، این نوع دستکش ها ساخته و مورد استفاده قرار می گرفته و اطلاعات مربوط به آن افشاء شده ودر دسترس عموم قرار دارد. لذا اختراع جدیدی نیست تا قابلیت ثبت وصدور گواهی اختراع داشته باشد.

درنظام حقوقی ایران با توجه به نحوه تنظیم ماده2 قانون جدید ثبت اختراعات که وجود سابقه با وجود قبلی یک پدیده در فنون وصنایع مقید به زمان خاص نیست، تردیدی وجود ندارد که سابقه بسیار دور نیز مشمول حکم ماده مذکور است.

در ماده 2 قانون جدید ثبت اختراعات مصوب 1386 عنوان شده است:«اختراعی قابل ثبت است که حاوی ابتکار جدید و دارای کاربرد صنعتی باشد....»

ابتکار جدید که در قانون ایران شرط اول و خصیصه نخست اختراع، در نظر گرفته شده، تفاوتی با جدید بودن ندارد. یعنی هر پدیده جدیدی در اثر ابتکار مخترع خلق می شود و پدیده جدید بدون ابتکار در دنیای دانش و هنر و در قلمرو اختراع مفهومی نخواهد داشت. بنابراین به نظر می رسد لازم نباشد کلمه جدید را از اقدام ابتکاری جدا کرد ودو شرط یا دو خصیصه جداگانه قلمداد نمود.

در ماده 10—611L قانون مالکیت فکری و صنعتی فرانسه عنوان شده است: اختراعات جدید متضمن فعالیت ابتکاری و دارای قابلیت کاربرد صنعتی قابل ثبت وصدور ورقه اختراع است.

ممکن است خصیصه ابتکاری را وصف جدید بودن اختراع بدانیم و معتقد گردیم پدیده جدید، اگر فاقد وصف ابتکاری باشد. اختراع محسوب نمی شود.با این ترتیب و قبول نظر اخیر می توان شرایط مثبت تحقق اختراع عبارتند از:

1. جدید بودن

2. ابتکاری بودن

3. کاربرد صنعتی داشتن

ثبت شرکتها
سرعت و دقت بالا
موسسه حقوقی پایش
پایین‌ترین‌ کارمزد و هزینه
ثبت برند
همه جا در دسترس و پاسخگو

آخرین اخبار

  • 20 فروردین
    اصلاح ماده 4 آیین نامه اجرایی 13

    مبنی بر حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات

  • 21 فروردین
    سامانه چت آنلاین

    راه اندازی سامانه چت آنلاین مجموعه حقوقی پایش در جهت راحتی مشتریان محترم

آخرین نظرات کاربران

  • امیر اسلامی نیا

    باسلام و احترام. ممنونم از مجموعه حقوقی پایش بخاطر ثبت برند اینجانب و برخورد و پیگیری پرسنل 

  • نوید بهروزی

    باید گفت یکی از بهترین مجموعه های ثبت شرکت، مجموعه ثبتی پایش هست.