تعداد مدیرعامل

طبق نصر صریح ماده ۱۲۴ تعیین اقلا یک نفر شخص حقیقی به عنوان مدیر عامل شرکت سهامی ضروری است و لفظ «باید» در ماده ۱۲۴ نشانگر اجباری بودن تعیین مدیر عامل در شرکت مزبور است و قانونگذار حداقل تعداد مدیر عامل را یک نفر تعیین نموده ولی حداکثر آنها را تعیین نموده است لذا هیأت مدیره می تواند دو یا چند نفر مدیر عامل برای شرکت برگزیند.

هر چند در عمل در ایران این رویه مرسوم نیست و معمولا مدیر عامل یک نفر است ولی در بعضی از شرکت های بزرگ ممکن است با جعل عنوان قائم مقامی یا معاون قسمتی از اختیارات مدیر عامل طبق اساسنامه به قائم مقام یا معاون وی تفویض شود. البته بدیهی است که قائم مقام یا معاون مدیر عامل زمانی صلاحیت دارد که

اولا: در اساسنامه پیش بینی شده باشد.

ثانيا: قائم مقام با معاون مدیر عامل نیز بایستی توسط هیات مدیره انتخاب شود لذا خود مدیر عامل نمی تواند برای خود قائم مقام یا معاون انتخاب نماید.

ثالثا: حدود اختیارات قائم مقام یا معاون وی بایستی بطور صریح در اساسنامه تعیین شود البته غیر از جعل عنوان قائم مقامی و معاونت در شرکتهای سهامی رویه این است که سایر اعضاء هیأت مدیره به تنهایی یا همراه با مدیر عامل نماینده شرکت بوده و حق امضاء دارند لذا عملا قسمتی از وظایف مدیر عامل توسط سایر اعضاء هیأت مدیره انجام می شود.

در صورت نیاز به مطالعه بیشتر در مورد ثبت شرکت سهامی خاص و یا ثبت شرکت سهامی عام به مقاله ی موسسه حقوقی پایش مراجعه نمایید.

البته در نمونه اساسنامه شرکت های سهامی عام هیات عاملی نیز پیش بینی شده است و آن اینکه هیات مدیره می تواند هیات عاملی مرکب از سه عضو که یکی از آنها مدیر عامل شرکت و بقیه آنها از اعضای هیات مدیره می باشند تعیین کند تا در حدود اختیاراتی که هیات مدیره به آنها تفویض کرده است انجام وظیفه نمایند مدت ماموریت هیات عامل زائد بر مدت تصدی هیات مدیره نخواهد بود.

در بند الف تبصره یک ماده ۲۴۶ قانون بازار اوراق بهادار نیز به هیات عامل و معاونان مدیر عامل اشاره شده است. مدیر عامل در شرکت سهامی برخلاف اعضاء هیأت مدیره بایستی شخص حقیقی باشد و عبارت «یک نفر شخص حقیقی» بیانگر این امر است لذا ظاهرة اشخاص حقوقی عضو هیأت مدیره نمی توانند رأس به مدیر عاملی انتخاب شوند ولی بایستی گفت که از آنجا که طبق تبصره ۱ ماده ۱۱۹ لایحه اصلاحی نماینده شخص حقوقی عضو هیأت مدیره در حکم عضو هیأت مدیره است و می تواند به ریاست هیأت مدیره با نایب رئیس انتخاب شود.

لذا نماینده مزبور می تواند به سمت مدیر عاملی شرکت نیز انتخاب شود و رویه عملی شرکت ها نیز این امر را تأیید می نماید. همچنانکه در مبحث سهام وثیقه مدیران نیز بیان گردید از آنجا که مدیر عامل نیز مکلف است که سهام وثیقه به صندوق شرکت تودیع نماید (ماده ۱۱۴ لایحه اصلاحی) لذا اصولا مدير عامل شرکت بایستی سهامدار باشد لذا نبایستی اشخاص غیر سهامدار را به سمت مدیریت عاملی شرکت انتخاب نمود.

موسسه حقوقی پایش مجری تخصصی ثبت شرکت و ثبت برند

البته در ماده ۱۲۴ لایحه اصلاحی پیش بینی شده که مدیر عامل می تواند عضو هیأت مدیره بوده و حتی رئیس هیأت مدیره نیز باشد که در این موارد مدیر عامل مطمئنا سهامدار نیز می باشد. البته اگر نماینده شخص حقوقی عضو هیات مدیره بعنوان مدیر عامل انتخاب شود بنظر می رسد که سهام وثیقه توسط شخص حقوقی مدیر بایستی توديع شود.

نقش هیأت مدیره در تعیین حدود اختیارات و مدت تصدی و حق الزحمه مدیرعامل

طبق نص صریح ماده ۱۲۴ هیأت مدیره باید حدود اختیارات و مدت تصدی و حق الزحمه او را تعیین کند. از آنجا که طبق ماده ۱۲۴ حدود اختیارات مدیر عامل توسط هیأت مدیره تعیین می شود لذا این حدود اختیارات مدیر عامل بایستی در صورتجلسه هیأت مدیره درج و توسط اکثریت مدیران حاضر در جلسه امضاء گردد و در این راستا بوده است که در ماده ۱۲۸ لایحه اصلاحی قید گردیده است که نام و مشخصات و حدود اختیارات مدیر عامل با ارسال نسخه ای از صورتجلسه هیأت مدیره به اداره ثبت شرکت ها اعلام و پس از ثبت در روزنامه رسمی آگهی شود، ولی رویه شرکت ها این است که حدود اختیارات مدیر عامل در اساسنامه درج می گردد و طبق نظر برخی اگر میزان این اختیارات در اساسنامه پیش بینی شود در این صورت هیأت مدیره حق تغيير اختيارات مزبور را ندارد چون این امر تغییر در اساسنامه محسوب می شود که در صلاحیت مجمع عمومی فوق العاده است.

بر خلاف مدیران که مدت مدیریت آنها از دو سال تجاوز نخواهد کرد (ماده ۱۰۹ لایحه اصلاحی) قانونگذار در خصوص حد اکثر مدت مدیر عاملی مطلبی بیان نموده است ولی بایستی گفت مدت مدیریت مدیر عامل از دو سال بیشتر نخواهد بود چون

اولا: مدیر عامل توسط مدیران انتخاب می شود و از آنجا که حداکثر مدت مدیریت مدیران دو سال است لذا افراد مزبور نمی توانند مدیرعامل را برای بیش از دو سال تعیین نمایند چون خود بیش از دو سال حق مدیریت ندارند حال چگونه می توانند مدیرعاملی را برای بیش از دو سال تعیین نمایند لذا مدیران فقط برای مدتی که خود حق مدیریت دارند، می توانند مدیرعامل تعیین نمایند.

ثانیا: در راستای تأیید استدلال فوق در ماده ۱۲۴ صراحتا قید شده است که در صورتی که مدیر عامل عضو هیأت مدیره باشد دوره مدیریت عامل او از مدت عضویت او در هیأت مدیره بیشتر نخواهد بود. لذا اگر مدیرعاملی عضو هیأت مدیره هم نباشد باز هم مدت مدیر عاملی او از مدت عضویت مدیران در هیأت مدیره نبایستی تجاوز نماید.

طبق ماده ۱۲۴ مدیر عامل مستحق حق الزحمه بوده و میزان آن توسط هیأت مدیره تعیین خواهد شد. در خصوص چگونگی رابطه حقوقی مدیر عامل با شرکت بایستی گفت به عقیده برخی مدیر عامل وکیل شرکت است نه کارگر شرکت چون بر پایه مواد مختلف لایحه اصلاح قانون تجارت در مورد اختیارات و مسئولیت های مدیر عامل و به ویژه ماده ۱۲۴ و تبصره آن و ماده ۱۲۵ مدیر عامل را نمی توان کارگر دانست، مدیر عامل نماینده شرکت و شخص حقوقی است و در بیشتر موارد رابطه تبعیت حقوقی بین او و شرکت به ترتیبی که موجب احراز رابطه کارگری و کارفرمایی شود، وجود ندارد در مقابل عده ای معتقدند که مدیر عامل با دو عنوان می تواند در شرکت کار کند

۱- با عنوان مدیر عامل که در این صورت قراردادی نظیر وکالت دارد و در هر زمان قابل عزل است.

۲- با عنوان کارمند شرکت که در این صورت قرارداد او تابع مقررات حقوق کار است و عزل او مانع ادامه کارش در شرکت نخواهد بود. البته نظریه اداره کل نظارت و تنظیم روابط کار نیز این امر را تأیید می نماید و طبق این نظریه مدیران عامل و اعضای هیأت مدیره شرکت های تجاری و غیره با شرکت دارای رابطه وکیل و مو كل وکالت بوده و در شمول مقررات قانون کار قرار نمی گیرند، یاد آوری می نماید چنانچه اشخاص مزبور غیر از رابطه وكالت فوق الاشاره تصدی یکی از مشاغل موظف شرکت را که اصولا قابل واگذاری به یکی از مستخدمین شرکت باشد في المثل مدیریت، ریاست یا سرپرستی امور مالی و اداری و غیره در ازای دریافت مزد، حقوق یا عناوین مشابه عهده دار باشند به اعتبار رابطه اخیر مشمول قانون کار خواهند بود
بنظر می رسد که اصولا مدیر عامل و مدیران شرکت تجاری از جمله سهامی عام و خاص اگر صرفا مدیر عامل با مدیر شرکت باشند نمی توان آنها را کارگر شرکت محسوب نمود و این اشخاص توسط مجمع عمومی عادی و هیأت مدیره بر حسب مورد قابل عزل می باشند ولی اگر هریک از اشخاص فوق غير از دارا بودن سمت مدیر عاملی و هیأت مدیره دارای شغل ثابت دیگری نیز در شرکت باشند می توان در خصوص سمت مزبور معتقد به حاکمیت قانون کار گردید.

البته از آنجا که مدیر عامل بایستی بطور کامل در شرکت فعالیت داشته باشد، احراز شغل دیگر در شرکت غیر ممکن بنظر می رسد. لذا در این راستا بوده است که طی رأی وحدت رویه شماره ۶۶۶ مورخه 16/9/88 صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مدیر عامل شرکت تعاونی منصرف از شمول قانون کار می باشد نظر به اینکه حسب مقررات ماده ۱۲۴ قانون تجارت مدیر عامل شرکت توسط هیأت مدیره انتخاب و حدود اختیارات و مدت تصدی و حق الزحمه او را تعیین می کند و هر موقع می تواند مدیرعامل را عزل نماید و همچنین حسب مقررات بند ۳ ماده ۳۷ قانون بخش تعاون اقتصاد جمهوری اسلامی ایران نصب و عزل و قبول استعفای مدیر عامل و پیشنهاد حقوق وی به مجمع عمومی از وظایف هیأت مدیره شرکت تعاونی مقرر گردیده است و ماده ۳۹ قانون اخیرالذکر هم ناظر به این موارد می باشد که در هر حال مدير عامل مأخوذ به شرایط انتصاب و نحوه انجام وظیفه وی محدود به حدود اختیارات معينه مصوب باشد که مراتب مذکور منصرف از شمول مقررات قانون کار است، بنابراین رأی صادره از شعبه نوزدهم دیوان عدالت اداری که با لحاظ این مراتب و رعایت اصول و تشریفات مقرر قانونی صادر گردیده است منطبق با قوانین موضوعه و اصول حقوقی تشخیص و مورد تأیید می باشد.

این رأی به استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۳ قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۸۵ برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازم الاتباع است. البته بدیهی است که اگر مدیر عامل مزبور قبل از تصدی مدیر عاملی در شرکت مشغول به فعالیت باشد، اصولا پس از خاتمه مدیریت عاملی بایستی به شغل خود اعاده گردد و در این حالت مشمول قانون کار نیز خواهد بود.

فرم ارسال نظر

پاسخ دادن به :

با تشکر از ارسال نظر شما . پس از تایید انتشار خواهد یافت .
در فرم پر شده خطاهایی وجود دارد. لطفا آنها را بررسی کنید.
اعتبارسنجی فرم موفق بود!
ثبت شرکتها
سرعت و دقت بالا
موسسه حقوقی پایش
پایین‌ترین‌ کارمزد و هزینه
ثبت برند
همه جا در دسترس و پاسخگو

آخرین اخبار

  • 20 فروردین
    اصلاح ماده 4 آیین نامه اجرایی 13

    مبنی بر حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات

  • 21 فروردین
    سامانه چت آنلاین

    راه اندازی سامانه چت آنلاین مجموعه حقوقی پایش در جهت راحتی مشتریان محترم

آخرین نظرات کاربران

  • امیر اسلامی نیا

    باسلام و احترام. ممنونم از مجموعه حقوقی پایش بخاطر ثبت برند اینجانب و برخورد و پیگیری پرسنل 

  • نوید بهروزی

    باید گفت یکی از بهترین مجموعه های ثبت شرکت، مجموعه ثبتی پایش هست.