مراحل ثبت اختراع

بررسی اظهارنامه و ثبت اختراع

در نظام حقوقی ایران علاوه بر بررسی شکلی اظهارنامه از نظر رعایت فرم و شکل قانونی در تنظیم اظهارنامه، بررسی ماهیتی اظهارنامه نیز انجام می پذیرد.

نحوه ی ثبت اختراع

در جهان برای ثبت اختراع دو روش مهم به شرح زیر وجود دارد:

1. روش اعلامی یا بدون رسیدگی ماهیتی

2. روش بررسی ماهیتی

روش اعلامی ثبت اختراع

در این روش،اظهارنامه یا تقاضای ثبت اختراع، بررسی ماهیتی نمی شود و اظهارنامه تسلیم شده به مرجع صدور گواهی نامه اختراع، فقط از نظر شکلی و رعایت فرم قانونی اظهارنامه، مورد توجه قرار می گیرد. یعنی در صورتی که اظهارنامه از نظر شکل و فرم ظاهری مطابق مقررات تنظیم گردیده باشد، گواهی اختراع صادر و به متقاضی تسلیم می گردد ودر واقع ادعای متقاضی در این سیستم حمل برصحت می شود و شخص متقاضی ثبت اختراع، پاسخ گوی اقدام خود و مسئول عواقب تقاضای خود خواهد بود و مراجع ذی صلاح رسمی و دولتی از جهت صحت ادعای متقاضی ثبت اختراع و این که موضوع اختراع، جدید است و کاربرد صنعتی دارد ویک اختراع هست یا خیر؟ مسئولیتی نخواهد داشت.

جهت کسب اطلاعات بیشتر به مقاله ی ثبت اختراع موسسه حقوقی پایش مراجعه نمایید.

به عبارت دیگر گواهی نامه اختراع به عنوان سند رسمی غیرقابل خدشه محسوب نمی گردد و دولت در این زمینه تضمینی نخواهد داد و هر ذی نفع می تواند برای بطلان ورقه اختراع به دادگاه مراجعه و ابطال گواهی اختراع را خواستار شود.

بنابراین،در سیستم اعلامی گواهی نامه اختراع، دلالت برجدید و واقعی بودن اختراع ندارد وهر ذی نفع می تواند در مراجع قضایی ثابت کند که پدیده ثبت شده خصوصیات اختراع را ندارد.

در نظام حقوقی بلژیک، برای ثبت اختراع از سیستم اعلامی یا بدون بررسی ماهوی استفاده می شود .یعنی در کشور بلژیک طبق اظهارنامه و برحسب درخواست وبه مسئولیت متقاضی، بدون بررسی ماهیتی از جهت تحقق شرایط و خصوصیات لازم، مثل جدید بودن،داشتن کاربرد صنعتی و امثال آن، و صرفاً با توجه به ظاهر فرم درخواست و تکمیل بودن اظهارنامه، اقدام به صدور گواهی نامه اختراع خواهد شد. البته تا زمانی که ورقه اختراع در مراجع قضایی ابطال نگردد، اعتبار قانونی دارد و مورد حمایت دولت خواهد بود.

درنظام حقوقی فرانسه نیز روش اعلامی حکومت دارد و قدرت عمومی و دولت تحت تاثیر قانون مورخ 5ژوئیه 1884 میلادی، در حال حاضر دخالت محدودی در مورد ثبت وصدور گواهی نامه اختراع دارد. به عبارت دیگر کنترل دولت در این زمینه، بسیار محدود است و منحصر می شود به بررسی شکل ظاهری اظهارنامه و نحوه تنظیم درخواست ثبت اختراع، که به وسیله سازمان صلاحیت دار( موسسه ملی مالکیت صنعتی) کنترل شکلی وظاهری اعمال خواهد شد.

در نظام فرانسه نیز مانند بلژیک فرض براین است که درخواست متقاضی صحیح است و اگر اظهارنامه صحیح و قانونی تنظیم شده باشد ،بدون بررسی ماهیتی، گواهی نامه اختراع صادر و به متقاضی تسلیم خواهد شد ولی فرض صحت ادعای متقاضی امری نسبی است وتا خلاف آن ثابت نگردد اعتبار قانونی داشته از حمایت قدرت عمومی بهره مند خواهد شد ولی دادگاه صالح می تواند حکم برعدم صحت ادعای صاحب ورقه اختراع صادر، گواهی نامه اختراع ودرخواست متقاضی را ابطال کند.

در فرانسه مخترع یا قائم مقام مخترع برای دریافت یک گواهی نامه برای اختراع، می تواند از طریقه ملی، طریقه اروپایی و طریقه بین المللی اقدام نماید.

درطریقه ملی باید اظهارنامه به موسسه ملی مالکیت صنعتی(inpi) تسلیم گردد ودر طریقه اروپایی طبق مقررات کنوانسیون مونیخ مورخ5 اکتبر 1973 باید اظهارنامه به اداره اروپائی صدور گواهی نامه ها(OEB) واقع در شهر مونیخ آلمان تسلیم گردد ودر طریقه بین المللی با توجه به پیمان همکاری ثبت اختراعات(PCT) باید اظهارنامه به سازمان جهانی مالکیت فکری(OMP) واقع در ژنو کشور سوئیس تسلیم شود وهر طریقه تابع ضوابط و مقررات مربوط به خود خواهد بود.

بررسی ضوابط هریک از طرق مذکور، نیاز به بررسی مفصلی دارد که با کلیات موضوع مالکیت صنعتی، چندان هماهنگی نخواهد داشت.

روش بررسی ماهیتی ثبت اختراع

در این روش برای ثبت اختراع و صدور گواهی نامه اختراع، اظهارنامه و موضوع اختراع، از همه جهات، یعنی از جهات شکلی و تشریفاتی و همچنین از نظر ماهیتی و خصوصیاتی یک پدیده ابداعی به عنوان اختراع باید داشته باشد، مورد بررسی قرار خواهد گرفت و سپس نسبت به پذیرش درخواست ، ثبت وصدور گواهی نامه اختراع یا رد اظهارنامه ودرخواست، اتخاذ تصمیم می شود.

دربررسی اولیه یا تشریفاتی، مرجع ثبت، اظهارنامه و پیوست های آن را بررسی می کند و چنانچه نقصی دراین زمینه وجود داشته باشد، مراتب را به متقاضی اطلاع می دهد تا در ظرف مدت معین به طور مثال در کشورآلمان 3ماه از تاریخ ابلاغ اخطار رفع نقص و در ایالات متحده آمریکا ظرف6 ماه و در کانادا ظرف حداکثر 12ماه نسبت به رفع نقص اظهارنامه ارسالی اقدام نماید و چنانچه متقاضی در مهلت مقرر نسبت به رفع نقش اقدام نکند، اظهارنامه یا تقاضای ثبت اختراع، مسترد شده تلقی خواهد شد.

در صورت تکمیل بودن یا تکمیل آن در مهلت مقرر،اظهارنامه مورد بررسی مبنایی وماهیتی قرار خواهد گرفت.

در این مرحله اظهارنامه یا تقاضای ثبت اختراع به طور اساسی بررسی می شود تا مشخص گردد که موضوع اختراع، موضوع جدیدی است و از نظرفنی و علمی شرایط لازم را دارا است ودر صنعت کاربرد دارد یا خیر؟ وآیا توصیف وشرح مندرج در اظهارنامه، دقیقاً با تعریف اختراع انطباق دارد و پدیده ابداعی، قابلیت تحصیل امتیاز اختراع را خواهد داشت یا نه؟ وبه منظور بررسی بیشتر، بسیاری ازکشورها از جمله کشور آلمان، مرجع ثبت، اقدام به نشر آگهی مشتمل برنام متقاضی، نکات اصلی و اساسی موضوع ادعایی مندرج در اظهارنامه، خواهند کرد ، تا ظرف مدت معین از تاریخ نشر آگهی هر کس یا شخصی اعتراض داشته یا نظر خاصی داشته باشد ، به مرجع ثبت اختراع اعلام و دلایل خود را ابراز دارد.

مرجع ثبت اختراع، پس از انجام تحقیقات لازم، تصمیم خود را مبنی برپذیرش اظهارنامه و صدور گواهینامه اختراع یا رد اظهارنامه اعلام خواهد کرد، که تصمیم مرجع ثبت اختراع، در مهلت قانونی معین، از تاریخ اعلام، قابل اعتراض است که معمولاً در مراجع اداری مورد تجدید نظر قرار خواهد گرفت ودر نهایت ،قابل رسیدگی در مراجع قضایی خواهد بود ولی در کشورهای مختلف، ضوابط بررسی ماهوی موضوع اختراع و نحوه اعتراض به تصمیمات متخذه از طرف مرجع ثبت، یکسان نیست و تفاوت هایی بین آن ها ملاحظه می شود.

در حقوق ایران ، باتوجه به مقررات جدید، همان طور که اشاره شد، برای ثبت اختراع از روش دوم، یعنی روش بررسی و تحقق ماهوی موضوع اختراع، استفاده شده است.

ماده 13قانون جدید مصوب 1386 ثبت اختراعات می گوید:« پس از قید تاریخ تقاضا، اداره مالکیت صنعتی، اظهارنامه را از نظر انطباق با شرایط مندرج در این قانون و آئین نامه آن، بررسی خواهد کرد و در صورت تشخیص انطباق، اقدام لازم را برای ثبت اختراع انجام می دهد. در غیراین صورت اظهارنامه را رد و مراتب را به متقاضی ابلاغ می کند»

ماده 28 آئین نامه اجرایی در خصوص بررسی اظهارنامه وثبت اختراع چنین مقرر داشته است:« مرجع ثبت پس از دریافت اظهارنامه و ضمائم مربوط، آن را ظرف 6 ماه از حیث انطباق با شرایط شکلی و ماهوی مندرج در قانون و این آئین نامه بررسی می نماید.

تبصره 1. مرجع ثبت در صورت ضرورت می تواند از مرجع ذی ربط اعم از خصوصی یا دولتی ویا از متخصصان و کارشناسان امر برای احراز شرایط ماهوی استعلام و کسب نظر نماید. مهلت پاسخ به استعلام و اعلام نظر حداکثر 3ماه خواهد بود.

تبصره2.اظهارنظر مراجع و اشخاص مذکور، جنبه مشورتی داشته و عدم پاسخ به استعلام و کسب (و اعلام) نظر مانع از بررسی و اتخاذ تصمیم مرجع ثبت نیست.

تبصره 3. استعلام و کسب نظر از مراجع و اشخاص مذکور می تواند براساس قراردادهای منعقده با آن ها صورت گیرد»

در مورد ماده 28آئین نامه، می توان گفت:

اولا ذکر مدت 6 ماه و تعیین محدودیت زمانی برای مرجع ثبت، صحیح به نظر نمی رسد؛ زیرا ممکن است موضوع اختراع به قدری پیچیده باشد که رسیدگی به پرونده و جلب نظر کارشناسان متعدد نیاز به زمان بیشتری داشته باشد. بنابراین قید زمان بدون امکان تمدید همیشه مفید نخواهد بود، هرچند، این قید ممکن است سبب نظم اداری بیشتری گردد.

ثانیاً- نتیجه قید 6 ماه مذکور و ضمانت اجرای تخلف مرجع ثبت و به تاخیر انداختن بدون عذر موجه رسیدگی به وضوح مشخص نشده است، هرچند ممکن است برای مسئولان امر، تخلف اداری محسوب گردد ولی بهتر است ضمانت اجرای قوی تری در این زمینه پیش بینی شود تا از بی نظمی اداری و کندی یا اطاله غیرموجه رسیدگی، جلوگیری شود.

ثالثاً- در مورد جلب نظر کارشناس و عدم همکاری مراجع رسمی و عمومی و کارشناسان رسمی، باید ضمانت اجرای مناسب، با توجه به خصوصیات و اهمیت موضوع اختراع و ثبت آن در نظر گرفته شود.

رابعاً- درصورت عدم همکاری مراجع رسمی و عمومی ویا عدم همکاری بدون عذر موجه کارشناسان رسمی، مرجع ثبت در صورت لزوم مکلف گردد از کارشناسان دیگر، حتی از متخصصان خارجی و نظریات آن ها استفاده نماید، تا از صدور گواهی نامه های غیرواقعی یا رد بی مورد اظهارنامه ها، جلوگیری شود.

رفع نقص یا اصلاح اظهارنامه اختراع

اگر در جریان بررسی اظهارنامه و ضمائم آن، انجام اصلاحات یا تکمیل اظهارنامه و ضمائم آن، ضروری تشخیص شود، مرجع ثبت یا ذکر موارد اصلاح یا تکمیل، به متقاضی اخطار می کند تا ظرف مدت 30 روز از تاریخ ابلاغ اخطار، نسبت به رفع نقض یا اصلاح اظهارنامه اقدام کند.در غیراین صورت اظهارنامه کان لم یکن تلقی خواهد شد وبرای متقاضیان مقیم خارج از ایران مهلت مزبور 60 روز است( ماده29 آئین نامه اجرایی که محل ایراد است)

فرم ارسال نظر

پاسخ دادن به :

با تشکر از ارسال نظر شما . پس از تایید انتشار خواهد یافت .
در فرم پر شده خطاهایی وجود دارد. لطفا آنها را بررسی کنید.
اعتبارسنجی فرم موفق بود!
ثبت شرکتها
سرعت و دقت بالا
موسسه حقوقی پایش
پایین‌ترین‌ کارمزد و هزینه
ثبت برند
همه جا در دسترس و پاسخگو

آخرین اخبار

  • 20 فروردین
    اصلاح ماده 4 آیین نامه اجرایی 13

    مبنی بر حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات

  • 21 فروردین
    سامانه چت آنلاین

    راه اندازی سامانه چت آنلاین مجموعه حقوقی پایش در جهت راحتی مشتریان محترم

آخرین نظرات کاربران

  • امیر اسلامی نیا

    باسلام و احترام. ممنونم از مجموعه حقوقی پایش بخاطر ثبت برند اینجانب و برخورد و پیگیری پرسنل 

  • نوید بهروزی

    باید گفت یکی از بهترین مجموعه های ثبت شرکت، مجموعه ثبتی پایش هست.