در مورد تعریف حق اختراع در مقررات ملی و فراملی، رویه ی یکسانی اتخاذ نشده است:

حق اختراع در مقررات ملی

برخی از کشورها در قوانین داخلی به تبیین و تعریف ماهوی حق اختراع همت گماشته اند؛

کشورهای عربستان سعودی کانادا و ژاپن را می توان از این دسته کشورها تلقی کرد. در برابر این گروه، برخی دیگر به جای تعریف به ذات حق اختراع، در مقام تبیین و تصریح شرایط حق اختراع بر آمده اند و هم شرایط ایجابی و هم شرایط سلبی حق اختراع را ذکر کرده اند؛ یعنی معیارها و ضوابط دریافت گواهی نامه ی اختراع را بر شمره اند؛ در مورد مزایای این رویکرد گفته اند که با توجه به پیشرفت سریع علوم و تکنولوژی و انعطاف پذیری این شیوه، امکان اعمال آن در مورد مصادیق جدید حقوق مالکیت فکری و به ویژه حقوق مالکیت صنعتی فراهم میشود بدون آن که نیاز به اصلاح و تصویب قوانین جدید در این موارد باشد. در مورد محصولات بیوتکنولوژی، فراورده های دارویی، فرایندها و ترکیبات میکرو بیولوژیک، فراورده های تکنولوژی نوترکیبی (DNA) و تکنولوژی آنتی بادی تک هسته ای وضعیت بدین گونه است.

از جمله کشورهایی که در قوانین داخلی خود به جای تعریف حق اختراع، به تصریح معیارهای دریافت گواهی نامه ی اختراع مبادرت کرده اند، می توان از فرانسه آمریکا، سویسه چین، روسیه، آرژانتین، برزیل ، هندوستان، مصر ولبنان نام برد.

گروه سوم از کشورها آنهایی هستند که آمیزه ای از دو شیوه ی یاد شده را اتخاذ کرده و در کنار تعریف ذاتی حق اختراع، شرایط و ضوابط قابلیت ثبت اختراعات را بیان کرده اند؛ از این دسته کشورها می توان به آلمان و بلژیک" اشاره کرد.

موافقت نامه های بین المللی و منطقه ای، شیوه ی گروه دوم از کشورها را اتخاذ کرده اند تا به جای پرهیز از اختلاف نظر در مفهوم حق اختراع، با ذکر شرایط و معیارهای حق اختراع، هم به اتفاق نظر نایل آمده و هم کشورهای متعاهد و عضو را در تعریف و تبین حق اختراع آزاد گذارند. در موافقت نامه ی جنبه های مرتبط با تجارت حقوق مالکیت فکری کنوانسیون اروپایی حق اختراع معاهده ی حقوق اختراع وضع بدین گونه است.

سازمان جهانی مالکیت فکری گواهی نامه ی اختراع را وسیله ی اعطای حق انحصاری در مورد اختراع می داند که یک محصول یا فرایند بوده و شیوه ای نوین در ساخت یک شیء را ارائه کرده یا آن که مربوط به راه حل نوین فنی یک مسأله می باشد.؟
نویسندگان بر این عقیده اند که اختراع متضمن اندیشه و ایدهی نوین است که در زمینه ی فنی، صنعتی یا کشاورزی، راهگشای یکی از مشکلات و مسائل موجود در رشته ی معین می باشد. موافقت نامه ی جنبه های مرتبط با تجارت حقوق مالکیت فکری آن را به تمام حوزه های تکنولوژی تعمیم داده است.

بدین ترتیب همین راه گشا بودن در حل یکی از مشکلات موجود در یکی از رشته های فنی را می توان فصل ممیزهی اختراع دانست.

موضع حقوق ایران

موضع ایران را در قانون ثبت علایم و اختراعات را می توان در راستای مقررات فراملی تفسیر کرد؛ زیرا در ماده ۲۶ این قانون آمده است:" هر قسم اكتشاف يا اختراع جدید در ش ب مختلفه ی صنعتی یا فلاحتی به کاشف یا مخترع آن حق انحصاری می دهد که بر طبق شرایط و در مدت مقرر در این قانون از اکتشاف یا اختراع خود استفاده نماید مشروط بر این اکتشاف یا اختراع مزبور مطابق مقررات این قانون در اداره ثبت اسناد تهران به ثبت رسیده باشد. نوشته ای که در این مورد اداره ثبت اسناد تهران میدهد، ورقهی اختراع نامیده میشود."

در ماده (۲۷) همین قانون در مقام بیان شرایط تکمیلی و ایجابی حق اختراع بوده و در ماده (۲۸) آن، شرایط سلبی و موارد استثناء حق اختراع را احصاء کرده است.

اما در قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری، قانونگزار به پیروی از شیوه ی گروه سوم از کشورها گرایش دارد؛ زیرا در ماده ۱ آن می گوید:

اختراع نتیجه فکر فرد یا افرادی است که برای اولین بار فرایند یا فرآوردهای خاص را ارائه می کند و مشکلی را در یک حرفه، فن، فناوری، صنعت و مانند آن حل می نماید»

پس از آن در ماده ۲ همین قانون شرایط ایجابی و ماهوی اختراع ذکر شده و در ماده ۴ آن که نسبت به قانون سابق جامع تر به نظر می رسد، موارد استثناء و شرایط سلبی حق اختراع و موانع ثبت آن بیان گردیده است.

فرم ارسال نظر

پاسخ دادن به :

با تشکر از ارسال نظر شما . پس از تایید انتشار خواهد یافت .
در فرم پر شده خطاهایی وجود دارد. لطفا آنها را بررسی کنید.
اعتبارسنجی فرم موفق بود!
ثبت شرکتها
سرعت و دقت بالا
موسسه حقوقی پایش
پایین‌ترین‌ کارمزد و هزینه
ثبت برند
همه جا در دسترس و پاسخگو

آخرین اخبار

  • 20 فروردین
    اصلاح ماده 4 آیین نامه اجرایی 13

    مبنی بر حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات

  • 21 فروردین
    سامانه چت آنلاین

    راه اندازی سامانه چت آنلاین مجموعه حقوقی پایش در جهت راحتی مشتریان محترم

آخرین نظرات کاربران

  • امیر اسلامی نیا

    باسلام و احترام. ممنونم از مجموعه حقوقی پایش بخاطر ثبت برند اینجانب و برخورد و پیگیری پرسنل 

  • نوید بهروزی

    باید گفت یکی از بهترین مجموعه های ثبت شرکت، مجموعه ثبتی پایش هست.