تنظیم و تسلیم اظهارنامه ثبت اختراع

در نظام حقوقی ایران، مانند بسیاری از کشورهای جهان،برای ثبت اختراع نیاز به تنظیم و تسلیم اظهارنامه به مرجع ثبت اختراعات دارد.

تنظیم و تسلیم اظهارنامه ثبت اختراع

اظهارنامه ممکن است به وسیله مخترع یا نماینده قانونی وی تنظیم و تسلیم مرجع ثبت اختراعات گردد.

1. تنظیم اظهارنامه به وسیله مخترع یا اشخاص ذینفع

در این صورت مخترع یا مخترعین شخصاً اظهارنامه ثبت اختراع را تکمیل و تسلیم خواهند کرد.

اگر افراد به صورت مشاعی پدیده ای را اختراع کرده باشند، با توجه به بند ب ماده 5 قانون ثبت اختراعات ،طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب 1386 باید اظهارنامه را مخترعات مشترکاً تنظیم و تسلیم نمایند.

هرگاه دو یا چند نفر مستقل از دیگری، اظهارنامه ثبت اختراع واحدی را به اداره ثبت اختراعات تسلیم کرده باشند شخصی که اظهارنامه خود را زودتر تسلیم کرده باشد و یا در صورت ادعای حق تقدم به وسیله چند نفر، هرکس بتواند اثبات کند که در تاریخ مقدم، اظهارنامه خود را به صورت معتبر تسلیم کرده است، مشروط براین که اظهارنامه مذکور مسترد یا رد نگردیده یا مسکوت گذاشته نشده باشد، حق ثبت اختراع را خواهد داشت( بند ج ماده 5قانون جدید التصویب)

جهت مطالعه بیشتر در زمینه اختراع به مقاله ی ثبت اختراع موسسه حقوقی پایش مراجعه نمایید.

شرایط اظهارنامه ثبت اختراع

طبق مواد 6 به بعد قانون جدید و مواد2 به بعد آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات مصوب 1387 اظهارنامه ثبت اختراع باید حاوی نکات زیر باشد:

یک- موضوع اختراع مورد درخواست حمایت، باید معین و مشخص باشد.

دو- اظهارنامه باید به زبان فارسی در سه نسخه ودر فرم مخصوص تنظیم و دارای تاریخ و امضاء متقاضی یا نماینده قانونی وی باشد.

سه- مشخصات کامل متقاضی (نام، نام خانوادگی وشماره ملی) و نشانی و کد پستی، تابعیت، سمت متقاضی و اگر متقاضی شخص حقوقی باشد، ذکر نام، نوع فعالیت، اقامتگاه، محل و شماره ثبت، تابعیت، مرکز اصلی شرکت و عندالزوم ذکر هرگونه شناسه دیگر، الزامی است.

چهار- ذکر نام، نام خانوادگی، شماره ملی، نشانی و کد پستی نماینده قانونی متقاضی در صورت وجود

پنج- نام اقامتگاه و کد پستی شخص یا اشخاص که صلاحیت دریافت اوراق و ابلاغ اخطارها در ایران را دارند، در صورتی که متقاضی مقیم ایران نباشد.

شش- نام و نشانی و شغل مخترع در صورتی که متقاضی شخص مخترع نباشد.

هفت- عنوان اختراع به نحوی که اختراع ادعایی را مشخص سازد و مشتمل بر کلماتی مانند «بهتر» و غیره نبوده و ترجیحاً عنوان یا نام اختراع بین 3تا10 کلمه باشد.

هشت- تاریخ، محل و شماره اظهارنامه یا گواهی نامه اختراع در خارج در صورت درخواست حق تقدم

نه- اطلاعات مربوط به اظهارنامه اصلی ،در صورت تکمیلی بودن اختراع

ده- ادعای مذکور در اظهارنامه گویا و مختصر باشد.

یازده- اختراع باید همراه با توصیف لازم باشد، به نحوی که برای شخص و فرد دارای مهارت عادی و معمولی در فن مربوط واضح و کامل باشد و حداقل یک روش اجرایی برای اختراع ارائه شده باشد.

دوازده- اظهارنامه باید فقط مبین یک اختراع یا دسته ای از اختراعات مرتبط و وابسته به یک اختراع کلی و جزئی از اختراع باشد.

در اختراع کلی ذکر نکردن ارتباط اجزاء آن موجب بی اعتباری گواهی نامه مربوط نمی شود.

البته متقاضی می تواند تا زمانی که اظهارنامه وی مورد موافقت قرار نگرفته است، مندرجات آن را اصلاح کند، مشروط برآن که از حدود اظهارنامه نخست تجاوز نکند و همچنین می تواند اظهارنامه را به دو یا چند اظهارنامه تقسیم کند. اظهارنامه تقسیمی باید دارای تاریخ تقاضای اولیه بوده ودر صورت اقتضاء مشمول حق تقدم اظهارنامه نخستین خواهد بود.

سیزده- تعداد صفحات توصیف، ادعاها، خلاصه توصیف اختراع مشخص گردد و نقشه ها نیز پیوست شده باشد.

چهارده- طبقه اختراع براساس طبقه بندی بین المللی اختراعات، تعیین گردد.

پانزده- ضمائم اظهارنامه تعیین و مشخص باشد.

شانزده-دارای امضاء مخترع یا متقاضی ثبت باشد و اگر اظهارنامه مربوط به اشخاص حقوقی باشد، امضا ذیل اظهارنامه به وسیله شخص و فرد مجاز ضروری است.

هفده- نام و نشانی متقاضی مقیم خارج از کشور ایران، علاوه برفارسی، باید با حروف لاتین مشخص شده باشد که با همان حروف نیز ثبت و آگهی خواهد شد.

مدارک لازم برای ثبت اختراع

هجده- مدارک ضروری پیوست اظهارنامه عبارتند از:

1. توصیف اختراع

2. ادعا یا ادعاهای اختراع

3. خلاصه ای از توصیف اختراع

4. نقشه یا نقشه ها،در صورت لزوم

5. مدارک ثبت هویت متقاضی و مخترع

6.درخواست کتبی برعدم ذکر نام مخترع ، چنان چه مخترع نخواهد نام وی ذکر شود

7. مدارک مربوط به حق تقدم که باید همزمان با تسلیم اظهارنامه یا حداکثر ظرف15 روز از آن تاریخ تسلیم شود.

8.رسید مربوط به پرداخت هزینه های قانونی

9. مدارک نمایندگی در صورتی که تقاضا توسط نماینده قانونی به عمل آید( ماده 6آئین نامه)

طبق ماده 9 قانون ثبت اختراعات جدید التصویب، متقاضی می تواند همراه اظهارنامه خود، طی اعلامیه ای ، حق تقدم مقرر در کنوانسیون پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی، مارس 1883 میلادی و اصلاحات بعدی آن را درخواست نماید.

حق تقدم می تواند براساس یک یا چند اظهارنامه ملی یا منطقه ای یا بین المللی باشد که در هر کشور یا برای هر کشور عضو کنوانسیون مذکور تسلیم شده است.

2. تنظیم و تسلیم اظهارنامه اختراع و اعلامیه درخواست پذیرش حق تقدم

در صورتی که اظهارنامه ثبت اختراع توام با رعایت حق تقدم باشد، نکات و مطالب ذیل قابل توجه است:

یک- اداره مالکیت صنعتی، از متقاضی می خواهد که ظرف مدت معین، رونوشت اظهارنامه ای را ارائه دهد که توسط مرجع ثبت اظهارنامه ای که مبنای حق تقدم است، گواهی شده باشد.

دو- با پذیرش درخواست حق تقدم، حمایت های مذکور در کنوانسیون پاریس شامل آن خواهد بود( ماده 9قانون ثبت اختراعات) در صورت عدم مراعات شرایط مندرج این ماده و مقررات مربوط به آن، اعلامیه مذکور کان لم یکن تلقی می شود.

طبق ماده10 قانون جدید، متقاضی باید بنا به درخواست اداره مالکیت صنعتی، شماره و تاریح اظهارنامه اختراعی را که در خارج تسلیم کرده است و عیناً یا ماهیتاً مربوط به اختراع مذکور در اظهارنامه تسلیم شده به اداره مالکیت صنعتی ایران است به این اداره ارائه دهد. همچنین با درخواست اداره مالکیت صنعتی متقاضی باید مدارک زیر را به اداره مذکور تسلیم کند:

یکم- تصویر هرگونه نامه و اخطاریه ای که متقاضی در مورد نتایج بررسی های انجام شده درخصوص اظهارنامه های خارج را دریافت کرده است.

دوم- تصویرگواهی نامه اختراع که براساس اظهارنامه خارجی ثبت شده است.

سوم- تصویر هرگونه تصمیم نهایی مبنی بر رد اظهارنامه خارجی یا رد ثبت اختراع ادعا شده در اظهارنامه خارجی

چهارم- تصویر هر تصمیم نهایی مبنی بربی اعتباری گواهی نامه اختراع صادر شده براساس اظهارنامه خارجی

3. تاریخ وصول اظهارنامه

اداره مالکیت صنعتی، پس از دریافت اظهارنامه، تحت شرایطی اقدام به درج تاریخ وصول اظهارنامه خواهد کرد تاریخ تقاضا همان تاریخ دریافت اظهارنامه است.

ذکر تاریخ دریافت اظهارنامه یا به عبارت دیگر، مشخص شدن تاریخ تسلیم اظهارنامه به اداره مالکیت صنعتی، از جهت سبق تسلیم اظهارنامه، اهمیت به سزایی دارد ودر صورت وصول اظهارنامه های متعدد در زمینه اختراع واحد، شخصی که اظهارنامه خود را زودتر تسلیم کرده باشد، حق ثبت اختراع خواهد داشت. به همین دلیل در ماده 11قانون ثبت اختراعات جدیدالتصویب عنوان شده است: اداره مالکیت صنعتی تاریخ تقاضا را همان تاریخ دریافت اظهارنامه تلقی خواهد کرد، مشروط براین که اظهارنامه در زمان دریافت حاوی نکات زیرباشد:

یک(الف)-ذکر صریح یا ضمنی این نکته که ثبت یک اختراع تقاضا می شود

دو(ب)- ذکر نکاتی که شناخت هویت متقاضی را میسر می کند.

سه(ج)- توصیف اجمالی اختراع

اگر اداره مالکیت صنعتی تشخیص دهد که اظهارنامه در زمان تقاضا فاقد شرایط فوق بوده است، از متقاضی دعوت خواهد کرد تا از تاریخ ابلاغ ظرف 30 روز اصلاحات لازم را انجام دهد و تاریخ تقاضا همان تاریخ دریافت اصلاحات مذکور خواهد بود ولی اگر در مهلت تعیین شده اصلاح صورت نگیرد، اظهارنامه کان لم یکن تلقی خواهد شد چنانچه در اظهارنامه به نقشه هایی اشاره شده باشد که نقشه های مذکور پیوست وضمیمه نشده باشد، اداره مالکیت صنعتی از متقاضی دعوت می کند تا نقشه ها را ارائه دهد. اگر متقاضی دعوت را اجابت کرده و نقشه های مورد اشاره را ارائه نماید، اداره مذکور تاریخ دریافت نقشه را تاریخ تقاضا تلقی خواهد نمود.در غیراین صورت تاریخ تقاضا را همان تاریخ دریافت اظهارنامه قید نموده و اشاره به نقشه ها را کان لم یکن تلقی خواهد کرد( ماده 12قانون جدید التصویب).با توجه به مطالب عنوان شده تعیین تاریخ دریافت اظهارنامه که تاریخ تقاضای ثبت اختراع محسوب می شود، آثار حقوقی خاصی را دربرخواهد داشت.

در خصوص تعیین تاریخ دریافت اظهارنامه به وسیله اداره مالکیت صنعتی ذکر چند نکته ضروری به نظر می رسد.

نکته نخست آن است که در مواد11و12 قانون جدید التصویب ثبت اختراعات، مشخص نشده است که اداره مالکیت صنعتی، چگونه تاریخ دریافت اظهارنامه را تعیین می کند به عبارت دیگر معلوم نیست که اداره مالکیت صنعتی در دفتر خاصی اظهارنامه های دریافتی را ثبت کرده شماره و تاریخ وصول آن ها را در اظهارنامه درج خواهد کرد یا این که بدون ثبت در دفتر وصول اظهارنامه ها، اقدام به درج تاریخ وصول برروی اظهارنامه می نماید.

البته طبق ضوابط اداری، هر نامه یا نوشته ای که به اداره ای وصل شود، باید در دفتر اندیکاتور به ترتیب شماره وبا ذکر تاریخ ثبت شده، شماره و تاریخ مزبور در نامه درج گردد تا تسلیم و وصول آن مشخص باشد تا مشکلات بعدی برای متقاضی و مراجعه کننده پیش نیاید.

به طور مسلم در اداره ثبت مالکیت صنعتی چنین دفتری وجود خواهد داشت. النهایه تاریخ دریافت ثبت اظهارنامه در دفتر اندیکاتور با تاریخ دریافت اظهارنامه که تاریخ تقاضای ثبت اختراع تلقی می شود، گاهی متفاوت خواهد بود و بعید به نظر می رسد که بلافاصله

پس از دریافت اظهارنامه بتوان کامل یا ناقص بودن اظهارنامه را مشخص کرده و از ثبت اظهارنامه ناقص خودداری به عمل آید، زیرا در این صورت اجرای دستورات مواد 11و12 قانون به منظور تکمیل اظهارنامه، مفهومی نخواهد داشت. بنابراین شایسته است برای رفع ابهام و تعیین تکلیف مسئولان اداره مالکیت صنعتی، در این زمینه مواد مزبور اصلاح و تکمیل گردد.

نکته دوم آن است که در ماده 11 قانون جدید التصویب ثبت اختراعات، برای تکمیل اظهارنامه های ناقص و انجام اصلاحات لازم، از تاریخ ابلاغ دعوت نامه یا اخطاریه، مدت 30 روز به متقاضی مهلت داده شده است و این مهلت قانونی ، مطلق بوده و تفاوتی بین متقاضیان مقیم ایران و اشخاص مقیم خارج از کشور وجود ندارد ولی در تبصره 1ماده 6آئین نامه اجرائی مصوب 1387 بین اشخاص مقیم ایران و خارج از ایران از جهت مهلت تکمیل اظهارنامه یا انجام اصلاحات تفاوت وجود دارد وبرای اشخاص مقیم خارج از کشور ایران مهلت مذکور 60 روز در نظر گرفته شده است.

هرچند وجود این تفاوت منطقی است وشاید قانون گذار در این زمینه مسامحه کرده باشد اما ذکر مهلت 60روز در آئین نامه اجرایی نوعی قانون گذاری محسوب می شود که خارج از حدود صلاحیت آئین نامه اجرایی است وباید از این جهت نیز در صورت لزوم ماده11 قانون مذکور اصلاح و تکمیل گردد.

نکته سوم آن است که طبق ماده 13قانون جدید، پس از قید تاریخ تقاضا، اداره مالکیت صنعتی، اظهارنامه را از نظر انطباق با شرایط مندرج در این قانون وآئین نامه اجرائی آن بررسی خواهد کرد ولی حکم ماده اشاره شده کاملاً واضح وروشن نیست یعنی معلوم نیست منظور از قید تاریخ، آیا تاریخ ثبت اظهارنامه در دفتر مخصوص ثبت اختراعات است یا تاریخ ثبت در دفتر اندیکاتور ویا دفتر مخصوص دیگری خواهد بود؟

در این زمینه ماده 27 آئین نامه اجرایی قانون عنوان کرده است:« مرجع ثبت پس از دریافت اظهارنامه و ضمائم مربوط واحراز شرایط مقرر در ماده11قانون، آن را در دفتر ثبت، وارد وبر روی هر یک از نسخ اظهارنامه، تاریخ دریافت اظهارنامه و شماره آن را قید نموده و نسخه دوم آن را همراه با ضمائم، که دارای همان مشخصات نسخه اصلی است، بعد از امضاء و مهر و قید تاریخ( ساعت، روز ، ماه وسال) وصول آن، با تمام حروف، به عنوان رسید به متقاضی مسترد خواهد کرد.

تبصره- در خصوص اظهارنامه هایی که بایست سفارشی ارسال می شوند، در صورت ثبت اظهارنامه ها، نسخه دوم آن ها همراه با ضمائم توسط وبه هزینه مرجع ثبت با پست سفارشی به عنوان رسید به متقاضیان مسترد خواهد شد. در صورت عدم ثبت نیز مراتب به همین ترتیب به اطلاع متقاضیان خواهد رسید. پاسخ اظهارنامه هایی واصله در چارچوب ماده 167 این آئین نامه به صورت الکترونیکی خواهد بود». با این که ماده 27 آئین نامه اجرایی تا حدودی ابهام ماده 13قانون را رفع کرده است، ابهام وصول اظهارنامه های ناقص از جهت ثبت مقدماتی که مبین وصول اظهارنامه باشد، همچنان باقی است ودر نظام اداری مدرن منطقی نیست که اظهارنامه واصله به اداره ثبت مالکیت صنعتی ولو ناقص باشد، بدون ثبت در دفتر اندیکاتور در یک سازمان اداری سرگردان باشد ویا در صورت مفقود شدن متقاضی یا مخترع دلیلی برتسلیم اظهارنامه در دست نداشته باشد و چه بسا ممکن است مورد سوء استفاده نیز قرار گیرد بنابراین شایسته است ابهام موجود از طریق اصلاح و تکمیل قانون مرتفع گردد.

همان طور که بارها اشاره شد، آئین نامه اجرایی یک قانون به منظور اجرای صحیح قانون و در چهارچوب اختیارات قانونی اعتبار دارد ولی به هیچ وجه، آئین نامه در خارج از اختیارات قانونی ، حق وضع مقررات جدید نخواهد داشت که باید در تنظیم و تصویب این گونه آئین نامه ها اصول مسلم حقوقی مراعات گردد تا در عمل و در مقام اجرای قانون اختلالی پیش نیاید.

اصلاح یا استرداد اظهارنامه ثبت اختراع

4. اصلاح و استرداد اظهارنامه

یک- اصلاح اظهارنامه

طبق ماده8 قانون جدید ثبت اختراع، متقاضی می تواند تا زمانی که اظهارنامه وی مورد موافقت قرار نگرفته است، اظهارنامه خود را اصلاح کند، مشروط برآن که از حدود اظهارنامه نخست تجاوز نکند. همچنین می تواند اظهارنامه را به دویا چند اظهارنامه تقسیم کند.

اظهارنامه تقسیمی باید دارای تاریخ تقاضای اولیه بوده و در صورت اقتضاء مشمول حق تقدم اظهارنامه نخستین است.

ماده22 آئین نامه اجرایی قانون مذکور،در مقام توضیح اصلاح اظهارنامه می گوید«چنانچه متقاضی بخواهد اصلاحاتی را در مورد توصیف، خلاصه توصیف اختراع یا نقشه ها، انجام دهد، باید صفحاتی از ضمائم که این اصلاحات مربوط به آن ها است، دوباره تایپ کند، به نحوی که کل آن ها یک سند یکپارچه را تشکیل دهد.

اضافه کردن بین خطوط، چسباندن ، حاشیه نویسی یا اصلاح به صورت زیر نویس و اقداماتی از این قبیل ممنوع است»

درخواست اصلاح طبق ماده 23آئین نامه با پرداخت هزینه امکان پذیراست و مبلغ آن معادل حق ثبت اظهارنامه یعنی 000/10 ریال برای شخص حقیقی و 000/100 ریال برای شخص حقوقی خواهد بود.

دو-استرداد اظهارنامه

طبق ماده 7قانون، متقاضی ثبت اختراع تا زمانی که اظهارنامه او برای ثبت اختراع قبول نشده است، می تواند آن را مسترد کند.در ماده 24 آئین نامه اجرائی آمده است:«اظهارنامه اختراع ممکن است با درخواست کتبی متقاضی مسترد گردد .در صورت تعدد متقاضیان این درخواست باید به امضای همه آن ها رسیده و متضمن عنوان اختراع، شماره و تاریخ اظهارنامه باشد. در صورت استرداد اظهارنامه، هزینه های پرداختی مسترد نخواهد شد.

تبصره-در صورتی که اظهارنامه مسترد شده مبنای اظهارنامه های تقسیم شده دیگری قرار گرفته باشد، اظهارنامه های بعدی هم مسترد شده تلقی می گردد»

ثبت شرکتها
سرعت و دقت بالا
موسسه حقوقی پایش
پایین‌ترین‌ کارمزد و هزینه
ثبت برند
همه جا در دسترس و پاسخگو

آخرین اخبار

  • 20 فروردین
    اصلاح ماده 4 آیین نامه اجرایی 13

    مبنی بر حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات

  • 21 فروردین
    سامانه چت آنلاین

    راه اندازی سامانه چت آنلاین مجموعه حقوقی پایش در جهت راحتی مشتریان محترم

آخرین نظرات کاربران

  • امیر اسلامی نیا

    باسلام و احترام. ممنونم از مجموعه حقوقی پایش بخاطر ثبت برند اینجانب و برخورد و پیگیری پرسنل 

  • نوید بهروزی

    باید گفت یکی از بهترین مجموعه های ثبت شرکت، مجموعه ثبتی پایش هست.