این بخش به تبدیل سهام اختصاص یافته است و در این راستا مواد ۴۳ الی ۵۰ لایحه اصلاحی به این امر می پردازد که طی مباحث ذیل به این موضوع خواهیم پرداخت.

ركن صالح به تبدیل سهام

طبق ماده ۴۳ لایحه اصلاحی رکن صالح برای تصمیم گیری در خصوص تبدیل سهام با نام به بی نام و بالعکس مجمع عمومی فوق العاده است که بر طبق مواد ۴۴ الی ۵۰ به این امر اقدام می نماید. ماده ۴۳ در این خصوص مقرر می دارد: «هرگاه شرکت بخواهد به موجب مقررات اساسنامه یا بنا به تصمیم مجمع عمومی فوق العاده سهامداران خود سهام بی نام شرکت را به سهام با نام و یا اینکه سهام بانام را به سهام بی نام تبدیل نماید باید بر طبق مواد زیر عمل کند با ملاحظه ماده ۴۳ واضح و مبرهن است که تبدیل سهام به دو روش انجام می شود.

مراحل تبدیل سهام

روش اول: به موجب مقررات اساسنامه می باشد. یکی از مندرجات اساسنامه طبق بند ۹ ماده ۸ لایحه اصلاحی اطريقه تبدیل سهام با نام به سهام بی نام و بالعکس» می باشد. در واقع در اساسنامه شرکت طریقه تبدیل سهام پیش بینی شده است و طبق آن تبدیل انجام می شود از آنجا که تبدیل سهام نوعی تغییر در اساسنامه است لذا در صلاحیت مجمع عمومی فوق العاده است (ماده ۸۳ لايحه) چون یکی از مندرجات اساسنامه تعداد سهام با نام و بی نام می باشد (بند ۶ ماده ۸) لذا وقتی که سهام تبدیل می شود نوع سهام تغییر می کند لذا اساسنامه نیز تغییر پیدا می کند.

روش دوم : این است که تبدیل سهام در اساسنامه پیش بینی نشده است و صرفا با تصمیم مجمع عمومی فوق العاده انجام می شود که این امر نیز قابل تصور نیست چون در هر صورت یکی از مندرجات اساسنامه بایستی طریقه تبدیل سهام باشد لذا روش دوم منتفی می باشد. لذا می توان نتیجه گرفت که طریقه تبدیل سهام در اساسنامه پیش بینی می شود و از آنجا که تبدیل سهام نوعی تغییر اساسنامه است تصویب تبدیل سهام در صلاحیت انحصاری مجمع عمومی فوق العاده است.

مراحل تبدیل سهام

همچنانکه در مبحث اول نیز گفتیم که، طریقه تبدیل سهام در اساسنامه درج می شود (بند ۹ ماده ۸ و طريقه تبدیل همان است که در مواد ۴۴ الی ۵۰ قید شده است و در اساسنامه مواد مزبور درج می شود.

تبدیل سهام بی نام به سهام با نام

تشریفات تبدیل سهام بی نام به سهام با نام در ماده ۴۴ لایحه اصلاحی بیان شده است و ماده ۴۴ لايحه اصلاحی مقرر می دارد: «در مورد تبدیل سهام بی نام به سهام با نام باید مراتب در روزنامه کثیرالانتشاری که آگهی های مربوط به شرکت در آن نشر می گردد سه نوبت هریک به فاصله پنج روز منتشر و مهلتی که کمتر از شش ماه از تاریخ اولین آگهی نباشد به صاحبان سهام داده شود تا برای تبدیل سهام خود به مرکز شرکت مراجعه کنند در آگهی تصریح خواهد شد که پس از انقضای مهلت مزبور کلیه سهام بی نام شرکت باطل شده تلقی می گردد، منظور از عبارات «انقضای مهلت مزبور» در قسمت اخیر ماده ۴۴ حداقل مهلت شش ماه از تاریخ اولین اگهی می باشد و ضمانت اجرای عدم مراجعه در مهلت شش ماهه فوق جهت تبدیل سهام این است که کلیه سهام بی نام شرکت باطل شده محسوب خواهد شد.

 البته ممکن است این مهلت بیشتر از شش ماه تعیین شده باشد و در صورتی که تمامی صاحبان سهام بی نام به شرکت مراجعه و سهام خود را تبدیل نمایند، آگهی های مزبور موضوعیت نخواهد داشت.

ماده ۴۵ لایحه در خصوص نحوه فروش سهام بی نامی که ابطال گردیده است مقرر می دارد: «سهام بی نامی که ظرف مهلت مذکور در ماده ۴۴ برای تبدیل به سهام با نام به مرکز شرکت تسلیم نشده باشد باطل شده محسوب و برابر تعداد آن، سهام با نام صادر و توسط شرکت در صورتی که سهام شرکت در بورس اوراق بهادار پذیرفته شده باشد از طریق بورس و گرنه از طریق حراج فروخته خواهد شد. آگهی حراج حداکثر تا یک ماه پس از انقضای مهلت شش ماه مذکور فقط یک نوبت در روزنامه کثیرالانتشاری که آگهی های مربوط به شرکت در آن نشر می گردد منتشر خواهد شد.

فاصله بین آگهی و تاریخ حراج حداقل ده روز و حداکثر یک ماه خواهد بود. در صورتی که در تاریخ تعیین شده تمام یا قسمتی از سهام به فروش نرسد حراج تا دو نوبت طبق شرایط مندرج در این ماده تجدید خواهد شد.» سوالی که در خصوص ماده ۴۵ مطرح است این است که اگر به هر علتی آگهی حراج منتشر نگردد آیا تأثیری در حکم ماده ۴۴ دارد یا خیر؟ بنظر می رسد که حتی اگر آگهی حراج نیر منتشر نگردد اثری در حکم ماده ۴۴ ندارد و سهام بی نام باطل شده تلقی می شوند و نظریه شماره6624/7 مورخه 6/10/76  مؤید این استدلال می باشد.

 ضمانت اجرای عملیات و اقدامات منظور در ماده ۴۴ قانون شرکت های سهامی، بطلان سهام بی نام شرکت سهام باقی مانده به هر علتی منتشر نگردد صرفا متوجه وضعیت سهام بلاتکلیف است و اثری در حکم ماده ۴۴ ندارد تا موجبی برای تجدید آگهی موضوع ماده اخیر باشد .

ماده ۴۶ مقررات حاکم بر مرحله بعد از فروش سهام با نام در بورس اوراق بهادار یا حراج را بیان می نماید «از حاصل فروش سهامی که بر طبق ماده ۴۵ فروخته میشود بدوأ هزینه های مترتبه از قبیل آگهی حراج یا حق الزحمه کارگزار بورس کسر و مازاد آن توسط شرکت در حساب بانکی بهره دار سپرده می شود.

 در صورتی که ظرف ده سال از تاریخ فروش، سهام باطل شده به شرکت مسترد شود، مبلغ سپرده و بهره مربوطه به دستور شرکت از طرف بانک به مالک سهم پرداخت می شود و پس از انقضای ده سال، باقیمانده وجوه در حکم مال بلا حساب بوده و باید از طرف بانک و با اطلاع دادستان شهرستان به خزانه دولت منتقل گردد.

 تبصره ماده ۴۶ حکم حالتی را بیان می نماید که تعدادی از سهام با نام صادر شده در ماده ۴۵ پس از تجدید حراج طبق طبق مواد ۴۵ و ۴۶ به فروش نرسد که در این صورت دارندگان سهام بی نام ابطال شده برابر تعداد سهام بی نام خود مختارند وجه نقد یا سهام با نام تحصیل نمایند و بنظر می رسد که در تبصره ماده ۴۶ اینطور فرض شده است که سهامی که در بازار بورس اوراق بهادار برای فروش عرضه می شود حتما به فروش خواهد رفت. علی ای حال در هر صورت اگر سهام مزبور نیز به فروش نرود حکم مزبور در تبصره در مورد آنها نیز قابل اعمال است البته اگر وجه نقد یا سهام با نام موجود نباشد بقیه مراجعه کنندگان فقط آن چیزی که باقیمانده (اعم از وجه نقد یا سهام با نام) بایستی دریافت نمایند.

تبصره ماده ۴۶ مقرر می دارد: «در مورد مواد ۴۵ و ۴۶ هر گاه پس از تجدید حراج، مقداری از سهام به فروش نرسد صاحبان سهام بی نام که به شرکت مراجعه می کنند به ترتیب مراجعه به شرکت اختیار خواهند داشت از خالص حاصل فروش سهامی که فروخته شده به نسبت سهام بی نامی که در دست دارند وجه نقد دریافت نمایند و یا آنکه برابر سهام بی نام خود سهام با نام تحصیل نمایند و این ترتیب تا وقتی که وجه نقد و سهم فروخته نشده هر دو در اختیار شرکت قرار دارد رعایت خواهد شد، از ملاک این تبصره می توان استفاده نموده و معتقد بود که تا زمانی که  سهام با نام جدید به فروش نرفته، در صورت مراجعه سهامداری که سهام بی نام وی باطل شده، شرکت بایستی از فروش خودداری و سهام با نام را به سهامدار مزبور مسترد نماید.

تبدیل سهام با نام به بی نام

 تشریفات تبدیل سهام با نام به بی نام در ماده ۴۷ لایحه اصلاحی بیان شده است برای تبدیل سهام با نام به سهام بی نام مراتب فقط یک نوبت در روزنامه کثیرالانتشاری که اگهی های مربوط به شرکت در آن نشر می گردد منتشر و مهلتی که نباید کمتر از دو ماه باشد به صاحبان سهام داده می شود تا برای تبدیل سهام خود به مرکز شرکت مراجعه کنند. پس از انقضای مهلت مذکور برابر تعداد سهامی که تبدیل نشده است سهام بی نام صادر و در مرکز شرکت نگاهداری خواهد شد تا هر موقع که دارندگان سهام با نام به شرکت مراجعه کنند سهام با نام آنان اخذ و ابطال و سهام بی نام به آنها داده شود.

 در خصوص این ماده نکات ذیل قابل ذکر است:
1- موعد تبدیل سهام با نام به بی نام موعد کوتاهتری نسبت به تبدیل سهام بی نام به با نام است. (دو ماه)

۲- قانونگذار بهتر بود که موضوع تبدیل سهام را به اقامتگاه دارندگان سهام با نام با پست سفارشی اطلاع می داد که متأسفانه چنین تکلیفی بر شرکت بار نشده است مگر اینکه اساسنامه این شرط را مقرر دارد. البته عدم مراجعه دارندگان سهام با نام در ظرف دو ماه به شرکت خللی به حقوق آنان وارد نمی نماید چون در هر صورت به جای سهام با نام، سهام بی نام صادر و تا زمان مراجعه صاحبان سهام، این سهام در شرکت نگهداری خواهد شد.

تعویض گواهینامه موقت سهام با نام و بی نام

شرکت در خصوص تبدیل سهام مختار است و می تواند این تبدیل را تصویب و انجام دهد یا تصویب و انجام ندهد ولی در خصوص گواهینامه موقت سهام طبق ماده ۲۷ لایحه در هر صورت شرکت باید ظرف مدت یک سال پس از پرداخت تمامی مبلغ اسمی سهم، ورقه سهم صادر و به صاحب سهم تسلیم و گواهینامه موقت سهم مسترد و ابطال گردد.

لذا در خصوص گواهینامه موقت سهام تبدیل اجباری است و طبق ماده ۵۰ لایحه اصلاحی در مورد تعویض گواهینامه موقت سهام با اوراق سهام با نام یا بینام بر طبق مفاد مواد ۴۷ و ۴۹ لايحه عمل خواهد شد» با ملاحظه ماده ۵۰ بنظر می رسد که گواهینامه موقت سهام بایستی با نام باشد و گواهینامه موقت سهام نمی تواند بینام باشد چون اگر گواهینامه موقت سهام بی نام وجود داشت بایستی در ماده ۵۰ اشاره می شد که مفاد ماده ۴۴ نیز رعایت شود (تبدیل تبدیل سهام بی نام به با نام) لذا نظر قانونگذار این است که گواهینامه موقت سهام بی نام صادر نمی شود و با نام است. لذا فقط ماده ۴۷ که در خصوص تبدیل سهام با نام به بی نام است در خصوص تبدیل گواهینامه موقت سهام با نام به سهام با نام و بی نام نیز رعایت خواهد شد.

 البته بدیهی است که اگر شرکت منعی برای صدور گواهینامه موقت سهام بی نام نداشته باشد در این صورت برای تبدیل اینگونه سهام به سهام با نام بایستی مقررات ماده ۴۴ رعایت شود.

ثبت تبدیل سهام و آگهی آن

قانونگذار در ماده ۴۸ لایحه اصلاحی شرکت را مکلف نموده که مرجع ثبت شرکت ها را از تبدیل سهام خود کتبا مطلع نموده تا مراتب طبق مقررات در مرجع ثبت شرکت ها ثبت و برای اطلاع عموم آگهی شود. ماده ۴۸ در این خصوص مقرر می دارد: «پس از تبدیل کلیه سهام بی نام به سهام با نام و یا تبدیل سهام با نام به سهام بی نام و یا حسب مورد پس از گذشتن هریک از مهلت های مذکور در مواد ۴۴ و ۴۷ شرکت باید مرجع ثبت شرکت ها را از تبدیل سهام خود کتبا مطلع سازد تا مراتب طبق مقررات به ثبت رسیده و برای اطلاع عموم آگهی شود.

 البته بنظر می رسد که حکم مندرج در ماده ۴۸ در راستای ماده ۲۰۰ قانون تجارت می باشد چون طبق ماده ۲۰۰ ق.ت تصمیمات مربوط به تغییر اساسنامه شرکت یا تبدیل شرکاء بایستی طبق مواد ۱۹۵ و ۱۹۷ ق.ت ثبت و طبق نظامنامه وزارت عدلیه اعلان و آگهی شود و از آنجا که تبدیل سهام نوعی تغییر در اساسنامه است لذا بایستی ثبت و آگهی شود.

محرومیت قانونی در صورت عدم تبدیل سهام

 سهامدارانی که بر طبق مواد ۴۴ و ۴۷ لایحه اصلاحی سهام خود را تبدیل نموده باشند برای آنها در ماده ۴۹ لايحه محرومیتی در نظر گرفته شده است دارندگان سهامی که بر طبق مواد فوق سهام خود را تعویض ننموده باشند نسبت به آن سهام حق حضور و رأی در مجامع عمومی صاحبان سهام را نخواهند داشت البته بنظر می رسد غیر از محرومیت مزبور از آنجا که سهام قبلی ابطال می شود، اصولا حقوق مالی مربوط به سهام نیز معلق می ماند مگر اینکه سهام خود را طبق مقررات تبدیل و تعویض نموده باشند.

البته محرومیت قانونی مندرج در ماده ۴۹ در خصوص صاحبان گواهینامه موقت سهام که سهام مزبور را با اوراق سهام با نام یا بینام تعویض ننموده اند نیز جاری می باشد. ( ماده 50 لایحه اصلاحی)

فرم ارسال نظر

پاسخ دادن به :

با تشکر از ارسال نظر شما . پس از تایید انتشار خواهد یافت .
در فرم پر شده خطاهایی وجود دارد. لطفا آنها را بررسی کنید.
اعتبارسنجی فرم موفق بود!
ثبت شرکتها
سرعت و دقت بالا
موسسه حقوقی پایش
پایین‌ترین‌ کارمزد و هزینه
ثبت برند
همه جا در دسترس و پاسخگو

آخرین اخبار

  • 20 فروردین
    اصلاح ماده 4 آیین نامه اجرایی 13

    مبنی بر حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تامین نیازهای کشور و تقویت آنها در امر صادرات

  • 21 فروردین
    سامانه چت آنلاین

    راه اندازی سامانه چت آنلاین مجموعه حقوقی پایش در جهت راحتی مشتریان محترم

آخرین نظرات کاربران

  • امیر اسلامی نیا

    باسلام و احترام. ممنونم از مجموعه حقوقی پایش بخاطر ثبت برند اینجانب و برخورد و پیگیری پرسنل 

  • نوید بهروزی

    باید گفت یکی از بهترین مجموعه های ثبت شرکت، مجموعه ثبتی پایش هست.