ثبت دفاتر تجاری

ثبت دفاتر تجاری دارای یک سلسله آثار حقوقی مهم هستند، که در این مقاله به شرح آن پرداخته شده است. شرکت های تجاری و تاجران حقیقی می بایست درخواست دفاتر پلمپ خود را از سامانه ثبت شرکت ها ثبت نمایند.

شرایط ثبت دفاتر تجاری

• دفاتر تجاری می توانند اقرار کتبی به ضرر تاجر محسوب شوند.
• تاجر می تواند در شرایطی خاص از مندرجات دفاتر خود به نفع خود و به زیان دیگران استفاده کند.
• دفاتر تاجر ممکن است از نظر ورشکستگی به تقصیر و یا تقلب تاجر مورد استفاده قرار گیرند.
• مندرجات دفاتر تجاری، مبنای میزان در آمد و در نتیجه مالیات قرار می گیرد.

اعمالی که در دفترنویسی ممنوع است.

بعد از ثبت دفاتر تجاری و دریافت این دفاتر بر طبق ماده 19 آئین نامه نحوه تنظیم و تحریر دفاتر تجاری مصوب 1366، اعمال زیر در دفترنویسی ممنوع گردیده است:

• قلم زدن مندرجات دفاتر قانونی و نوشتن بین سطور و حاشیه آنها.
• تراشیدگی و پاک کردن مندرجات دفاتر قانونی.
• محو یا ناپدید کردن مندرجات دفاتر با رنگ یا جوهر و یا هر گونه وسایل شیمیایی و نظائر آنها.
• جای سفید گذاشتن در هر صفحه بیش از حد معمول در دفاتر قانونی و نیز سفید ماندن تمام یا یک یا چند صفحه از دفاتر روزنامه در اثناء عملیات و مسائل دیگری که در آئین نامه تدوین گردیده است.

موارد رد ثبت دفاتر تجاری و جریمه آنها

• در صورتی که دفاتر ارائه شده به نحوی از پلمپ خارج شده و یا فاقد یک یا چند برگ باشند.
• عدم ثبت یک یا چند فعالیت مالی و پولی در دفاتر به شرط احراز
• تقدم ثبت یک یا چند معامله نسبت به تاریخ وقوع آنها
• ثبت تمام یا قسمتی از یک فعالیت در حاشیه
• ثبت تمام یا قسمتی از یک فعالیت بین سطور
• تراشیدن و پاک کردن مندرجات ثبت دفاتر تجاری به منظور سوء استفاده
• جای سفید گذاشتن بیش از حد در صفحات و سفید ماندن تمام صفحه دفتر روزنامه و دفتر کل به منظور سوء استفاده
• محو کردن مندرجات دفاتر با مواد  شیمیایی، رنگ یا جوهر
• تأخیر در نوشتن دفتر روزنامه بیش از زمان مقرر در آیین نامه
• استفاده از دفاتر (نانویس سال یا سال های قبل.)
• عدم ارائه یک یا چند جلد از دفاتر ثبت و پلمپ شده (هر چند نانویس) و موارد دیگری که در آیین نامه پیش بینی شده است.

مقررات ثبت دفاتر تجاری

• طبق ماده 11 قانون تجارت، کلیه دفاتر تجاری (به جز دفتر کپیه) قبل از نوشتن هر چیزی باید توسط نماینده اداره ثبت امضاء شوند. دفتر کپیه فقط باید دارای شماره ترتیب باشد.
• طبق ماده 12 قانون تجارت، دفاتر تجاری باید دارای شماره و قیطان کشی باشد و در صفحه اول و آخر هر دفتر مجموع عدد صفحات نوشته شده و با قید تاریخ، امضاء و دو طرف قیطان با مهر سربی وزارت دادگستری منگنه می شود، کلیه اعداد حتی تاریخ با تمام حروف نوشته می شوند.
• با توجه به ماده 13 قانون تجارت، تراشیدن، حک کردن، جای سفید گذاشتن بیش از حد مجاز، نوشتن در حاشیه و بین سطور ممنوع بوده و تاجر باید تمام دفاتر را تا 10 سال نگاهداری کند. در صورت دستکاری دفاتر، اعتبار دفاتر از دست رفته و علیه خود تاجر قابل استفاده خواهد بود. (دفتر کپیه مستثنی می باشد.)
• طبق ماده 15 قانون تجارت، نداشتن دفاتر تجاری جرم و مجازات آن دویست ریال تا ده هزار ریال جریمه تعیین گردیده است. به علاوه دلیل بر ورشکستگی به تقلب و یا به تقصیر بوده و تاجر را از حق استفاده از دفاتر خود به نفع خویش محروم می سازد.