حقوق ناشی از نام تجاری و برند

همان طور که اشاره شد، نام شرکت تجارتی در اکثر کشورهای جهان از جمله موضوعات حقوق مالکیت صنعتی است و جزء سرمایه و مالکیت شرکت محسوب می گردد. بنابراین مالک می تواند در حدود قوانین از مایملک خود شخصاً انتفاع ببرد یا آن را به دیگری انتقال دهد.

حقوق ناشی از نام تجاری و برند

بهره برداری از نام شرکت با استعمال آن در امور شرکت، مصداق پیدا می کند و در واقع امتیاز و حقوق ناشی از نام شرکت تجارتی از طریق استفاده و استعمال آن به وجود می آید و ذکر آن در اظهارنامه و اساسنامه شرکت که به اداره ثبت شرکت ها تقدیم می شود به منزله استعمال آن است.

در حقوق ایران همان طور که اشاره شد شرکت تجارتی از تاریخ ایجاد، واجد شخصیت حقوقی می شود. ولی شخصیت آن با ثبت شدن در اداره ثبت شرکت ها کامل می گردد.

بنابراین نام شرکت تجارتی نیز همزمان با ایجاد شرکت به وجود می آید و با به ثبت رسیدن تکامل پیدا کرده و به صورت انحصاری صاحب نامی می شود که برای آن انتخاب شده است ولی نام شخص حقوقی غیرتجارتی نظیر انجمن های ادبی، هنری و خیریه و امثال آن وقتی شخصیت حقوقی پیدا می کند که به ثبت رسیده باشد.

نام شرکتهای تجاری و موسسات غیرتجاری

ماده 584 قانون تجارت می گوید: تشکیلات و موسساتی که برای مقاصد غیر تجارتی تاسیس شوند، از تاریخ ثبت در دفتر مخصوصی که وزارت عدلیه تعیین خواهد کرد.

شخصیت حقوقی پیدا می کنند و طبق ماده 3آیین نامه مصوب 1337، اشخاص حقوقی غیرتجارتی در تهران در اداره ثبت شرکت ها و در شهرستان ها در اداره ثبت مرکز اصلی آن ها به ثبت خواهد رسید.

از این جهت تفاوتی بین شرکت های تجارتی و موسسات غیرتجارتی وجود ندارد و حال آن که فعالیت آن ها متفاوت است. بنابراین باید ثبت آن ها نیز از جهت مرجع ثبت متفاوت باشد.

در حقوق فرانسه نیز کسب حق نسبت به نام شرکت های تجارتی با انتخاب نام شرکت و استعمال آن امکان پذیر است و ذکر نام شرکت تجارتی در اساسنامه تقدیمی به اداره ثبت مبین و موید استعمال نام شرکت تجارتی است.

نام شرکت تجارتی و نام موسسات حقوقی غیرتجارتی مثل انجمن ها با ثبت در اداره ثبت تجاری اعتبار وجودی پیدا خواهد کرد.

نام شرکت درصورت عدم فعالیت

نام شرکت های تجارتی، امتیاز و حق اولویتی است برای شرکت ها، بنابراین اشخاص دیگر، همان طور که اشاره شد حق تجاوز به این امتیاز را ندارد و نقص حقوق ناشی از آن، باعث ایجاد مسئولیت حقوقی و کیفری است.

اصولا شرکت های تجارتی در فعالیت های اقتصادی و مکاتبات یا تبلیغات خود از این نام بهره برداری خواهند کرد. اگر شرکتی فعالیت خود را تقلیل دهد یا حتی اگر هیچ گونه فعالیتی انجام ندهد، حق وی ساقط نخواهد شد و اگر نام و علامت مشخصه شرکتی، شخص ثالثی استفاده کرده و شرکت صاحب نام مزبور در این خصوص مسامحه یا اغماض کرده باشد.

این مطلب سبب سلب حق اولویت یا امتیاز ناشی از نام شرکت نخواهد شد ولی ممکن است شرکتی مقتضی بداند نام خود را تغییر دهد یا از آن اعراض کند.

برای نیل به این هدف لازم است که اساس نامه شرکت با تصویب مجمع عمومی عادی یا فوق العاده طبق مواد 83 و 106 قانون شرکت های سهامی عام و خاص و ماده111 قانون تجارت ایران تغییر کند.

یک نسخه از صورت جلسه مجمع باید جهت ثبت به مرجع ثبت شرکت ها ارسال گردد. این تغییر و تعیین نام جدید جهت اطلاع عموم در روزنامه کثیر الانتشار پیش بینی شده در اساسنامه آگهی شود.

تغییر نام شرکت در ایران

در ایران تغییر نام شرکت از طریق تغییر در اساسنامه آن شرکت با تصویب مجامع عمومی امکان پذیر است و این اقدامات تابع تشریفات خاصی است.

با آگهی در روزنامه قانونی و تودیع مصوبه مجمع از طریق ارسال آن به دفتر دادگاه تجارتی که شرکت در حوزه قضایی آن دادگاه به ثبت رسیده است و همچنین درج تغییر مزبور در مجله شرکت های تجاری و درج آن در بولتن رسمی اعلامیه های مدنی و تجارتی، تغییر نام شرکت تجاری امکان پذیر خواهد شد.